İsrail’de ‘derin devlet’ tartışması: Başbakan ‘var,’ Cumhurbaşkanı ‘yok’ diyor…

Son aylarda yakın etrafıyla yaptığı görüşmelerde tuhaf tezler ortaya atan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ülkeyi aslında seçilmiş hükümetlerin değil, bir ‘derin devlet’in yönettiğini ileri sürdü.

Savcılar ve yargıçlar ortasında kendisini vazifeden uzaklaştırmaya yönelik bir efor olduğunu da öne süren Netanyahu, yargı sisteminin kendisine karşı örgütlendiğini savunarak şu tabirleri kullandı:

“Burada demokrasi yok; bürokratlar ve hukukçuların yönettiği bir rejim var… Beni mahpusta görmek istiyorlar.”

Netanyahu, özellikle İsrail Meskenimiz (Yisrael Beiteinu) partisinin lideri Avigdor Lieberman’ın kendisine karşı tavrını da kelamını ettiği bu ‘gizli güçlere’ bağladı ve ‘şantajla yönlendirildiğini’ tez etti.

Avigdor Lieberman

Başbakan, hukuk sisteminin birtakım bilgileri siyasi hedeflerle kullandığını ve bunun demokratik işleyişin önüne geçtiğini savundu.

CUMHURBAŞKANINDAN NETANYAHU’YA YANIT

Bu tezlerin çabucak akabinde, Cumhurbaşkanı Isaac Herzog Pazartesi günü Yediot Aharonot konferansında yaptığı konuşmada Netanyahu’nun telaffuzlarını şu sözlerle yanıtladı:

“Ne bir derin devlet, ne de diktatörlük… Burada sabahları uyanıp bu ülke için büyük özveriyle çalışan şahane kamu vazifelileri var…”

Herzog, ülkedeki fikir ayrılıklarının canlı bir demokrasinin işareti olduğunu, yargı sisteminin çalıştığını ve kurumlara itimat duyulması gerektiğini söyledi.

Isaac Herzog

İsrail Yüksek Mahkemesi’nin, İç Güvenlik Teşkilatı (Şin-Bet) Başkanı Ronen Bar’ın görevden alınmasıyla ilgili alacağı kararın uygulanması gerektiğini vurgulayarak şu tabirleri kullandı:

“Mahkeme kararlarına uymak mutlak bir misyondur. Demokratik bir toplum olarak işleyebilmemiz için bağımsız ve özerk bir yargı sistemine gereksinimimiz var ve bu sisteme hürmet duyulmalı.”

DEVLETİN DORUĞUNDA GÖRÜŞ AYRILIKLARI

İsrail devlet aygıtının en üst seviye iki isminin, birebir yargı sistemi hakkında taban tabana zıt görüşler lisana getirmesi ülkede yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Netanyahu, hukuk sistemini kendisine karşı örgütlenmiş bir tehdit olarak görürken, Herzog birebir sistemin, demokratik nizamın temel taşı olduğunu savunuyor.

Bu ayrışma, yalnızca iki önder ortasında değil, tıpkı vakitte İsrail’in siyasi ve toplumsal kısımları ortasında da önemli bir fay sınırına işaret ediyor. Bir yanda güvenlik bürokrasisi ve yargıyı “paralel bir yapı” olarak gören Netanyahu ve destekçileri; başka yanda kurumların bağımsızlığını ve hukuk devletini savunanlar var.