İmamoğlu operasyonlarının faturası ağır oldu: Merkez Bankası ve piyasa faizlerinde sert yükseliş!
Türkiye’deki piyasalarda, 19 Mart’ta İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınıp tutuklanmasının akabinde yaşanan sarsıntı faize ağır bir yük getirdi. Merkez Bankası, nisan ayında gerçekleştirilen Para Politikası Kurulu toplantısında siyaset faizini 350 baz puan artırarak, 18 Mart’ta yüzde 42,5 olan oranı yüzde 46’ya çıkardı. Bu artışın akabinde, fonlama ve piyasa faizleri de tıpkı oranda yükseldi.
Piyasa gösterge faizi ve BİST gecelik ortalama repo faizi birebir devirde 7 puan, yüklü fonlama maliyeti ise 5.5 puan arttı. Ticari kredi faizleri son bir ayda yaklaşık 10 puan artarken, mevduat faizleri de 5 puanın üzerinde bir yükseliş yaşadı. 19 Mart öncesinde siyaset faizinde 2.5 puanlık bir indirim beklenirken bu iddianın tersine faiz artışı oldu. Uzmanlar ise faizlerin yüksek seyirinin bir müddet daha devam edeceğini öngörüyor.
FONLAMADA MALİYET ARTIŞINA SEBEP OLAN DEĞİŞİKLİKLER
Ekrem İmamoğlu’na yönelik operasyon öncesinde yabancı yatırımcıların pay ve tahvil alımları hızlanmışken piyasa beklentisi de Merkez Bankası’nın nisan toplantısında 250 baz puanlık bir faiz indirimi istikametindeydi.
Ancak 19 Mart’ta yaşanan piyasa çalkantıları, tüm bu beklentileri alt üst etti. Merkez Bankası, orta toplantıda faiz koridorunun üst sonunu yüzde 46’ya çıkarırken, nisan toplantısında siyaset faizini yüzde 42,5’ten yüzde 46’ya, gecelik borç verme faizini ise yüzde 46’dan yüzde 49’a yükseltti. Böylelikle Merkez Bankası, siyaset faizini ana araç olarak kullanmaya geri dönerek, yüzde 49’a kadar bir alan açmış oldu.
PİYASA FAİZLERİNDE SERT YÜKSELİŞ
18 Nisan prestijiyle, Merkez Bankası 20 Mart’tan sonra tekrar haftalık repo ihalelerine başladı ve bu kanaldan piyasayı yüzde 46’lık faiz oranı ile fonladı. Lakin fonlamanın tamamı bu kanal üzerinden gerçekleştirilmedi, bankalar BİST ve gecelik borçlanmaya yönlendirildi. Bu durumda, yüklü fonlama maliyeti siyaset faizinin üzerinde şekillendi. Bir ay içinde, siyaset faizi 3.5 puan artarken, BİST ortalama repo faizi 6.93 puanlık bir artışla yüzde 48,95’e yükseldi. Yüklü fonlama maliyeti ise 5.47 puan artarak yüzde 47,97 oldu.
TİCARİ KREDİ FAİZLERİNDE 10 PUANLIK YÜKSELİŞ
Merkez Bankası’nın faiz artışı ve fonlama maliyetindeki artış, kredi faizlerine de yansıdı. Bankacılık bölümü kaynaklarından edinilen bilgiye nazaran, 17 Nisan’daki Para Politikası Kurulu kararı sonrasında birtakım özel bankalarda ticari kredi faizleri yüzde 60-62 düzeylerine kadar çıktı.
Diğer bankalarda ise bu oranlar yüzde 51-54 ortasında değişiyor. 19 Mart öncesinde ticari kredi faizleri ortalama yüzde 42,5-44 düzeylerindeydi, bu da yaklaşık 9-10 puanlık bir artışı gösteriyor. Bankacılık kesiminde uzun vadeli ticari kredilerdeki faiz oranları ise yüzde 35’ten yüzde 40-45 düzeylerine yükseldi.
MEVDUAT FAİZLERİNDE YÜKSELİŞ
Mevduat faizleri, siyaset faizindeki artışı takip etti. 18 Mart’ta standart TL mevduat faizleri yüzde 40’ın altına düşerken, 19 Mart sonrasında faiz oranları süratle yükseldi. Bankacılık bölümü kaynaklarına nazaran, 32 gün üzere kısa vadeli mevduat faizleri evvel arttı, akabinde 3 aya kadar vadeli mevduat faizlerinde de benzeri bir yükseliş görüldü. Bankalar, büyük hacimli mevduatlar için yüzde 55 faiz oranı sunmaya başladı.
CARRY TRADE GİRİŞLERİ TEKRAR BAŞLADI
Yükselen faizler, 19 Mart sonrası carry trade kanalından tekrar girişleri tetikledi. Bankacılık dalı kaynakları, 18 Nisan prestijiyle bu girişlerin başladığını belirtti. Merkez Bankası da döviz satışlarını azaltıp, döviz alımına geçti. Carry trade girişleri, daha evvelki kadar büyük olmasa da, Merkez Bankası’nın rezerv kaybını dengelemesi açısından kıymetli bir etken oldu.
YATIRIMLAR 2026’YA ERTELENDİ
Merkez Bankası’nın artan fonlama maliyetleri ve yükselen kredi faizleri, gerçek kesim ve ferdi tüketiciler için olumsuz tesirler yaratacak. TOBB ETÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Atılım Murat, enflasyonla uğraş manasında Merkez Bankası’nın ataklarından şad olduğunu belirterek, fakat yüksek faizlerin yatırımları 2026’ya erteleyeceğini söyledi. Yatırım kararlarının, daha evvel 2025’in dördüncü çeyreğinde alınması beklenirken, bu gelişmelerle 2026’ya kaydığı tabir edildi.
