AB’nin yeni güvenlik mimarisi: Polonya, Türkiye’yle nasıl bir işbirliği hedefliyor?

Avrupa Birliği (AB) Periyot Lideri Polonya’nın sloganı “Güvenli Avrupa”.

Bu sloganın belirlenmesinde komşusu Ukrayna’nın Rusya tarafından işgali, ABD Başkanı Donald Trump’ın tehditleri, Avrupa güvenlik mimarisinin tekrar şekillendirilme arayışının yanı sıra ülkenin tarihinde derin izler bırakan işgaller de tesirli.

AB delegasyonu ve Polonya Dışişleri Bakanlığı’nın tertibiyle Varşova’da Türk gazetecilerle biraraya gelen Polonyalı yetkililer de bilhassa savunma alanında Türkiye ile işbirliğinin gerekliliğini vurguladı.

Polonya Dışişleri Bakan Yardımcısı Anna Radwan, “Güvenli Avrupa” sloganını açıklarken “Bu eğilim Polonya’da uzun müddettir var. AB siyasetlerinden bağımsız olarak biz aslında bu yolda ilerliyorduk. Savunmaya ayrılan bütçe, gayrisafi ulusal hasılamızın yüzde 5’i. AB ülkeleri ortasında bu bahiste başkan konumdayız” dedi.

Radwan’ın değerli bildirilerinden birisi ise Avrupa’da kurulmakta olan yeni güvenlik mimarisinde “Türkiye’nin de yerinin olduğunu” vurgulaması oldu:

“Türkiye’nin de Avrupa güvenlik mimarisinde yer alması konusunda bir irade var. O mimari şu an doğuyor. Lakin daha işin çok başındayız, o nedenle somut şeyler söylemek mümkün değil.”

Bakan Yardımcısı, savunma işbirliği alanındaki yaklaşımlarının, AB üyelik tartışmaları dışında olduğuna da dikkat çekti.

VİZE KOLAYLIĞI OLACAK MI?

Radwan Türk vatandaşlarının yaşadığı vize probleminin ise “Türkiye aleyhine izlenen bir siyaset değil, daha evvelki iktidarların sorumsuz vize siyaseti sonucu” olduğunu savundu.

Başbakan Donald Tusk’un iktidarı öncesinde denetimsiz bir “vize ticareti” olduğuna işaret eden yetkililer, Polonya’nın bu hususta AB prensipleri çerçevesinde hareket etme zorunluluğuna da dikkat çekti:

“Polonya AB ülkesi olarak öbür AB ülkelerine karşı vize konusunda kimi sorumluluklar taşıyor. Lakin vize sıkıntısı çok sık ele alınıyor ve iş beşerlerine, araştırmacılara kolaylıklar sağlanacak. Uzun ve kısa vadeli vizelerde yeni siyaset uygulanacak.”

“TANGO İKİ BİREYLE YAPILIR”

Polonya, Türkiye’nin AB üyeliğine güçlü dayanak veren ülkelerden.

Varşova ziyaretinde görüştüğümüz yetkililerin büyük kısmı de bu takviyenin altını çizdi.

Ancak AB’nin genişleme siyasetinde yakın gelecekte Türkiye yok.

Dışişleri Bakan Yardımcısı Anna Radwan bu hususta “Elimizde ayrıca bir senaryo bulunmuyor, bundan diğer bir yol yok” dedi.

Türkiye’nin AB üyeliği konusunda, demokratikleşme, insan hakları, hukukun üstünlüğü alanlarındaki kriterlerin yerine getirilmesi gerekliliğini şu sözlerle tabir etti:

“Polonya’da bir kelam vardır. Onu tabir etmek istiyorum; tango yapmak için iki kişi gerekir…”

Polonya’nın en değerli niyet kuruluşlarından Dış Siyaset Enstitüsü AB Çalışmaları Koordinatörü Jolanta Szymanska ise birliğin genişleme siyasetinde uzun yıllar Türkiye’nin olmayacağını şu sözlerle vurguladı:

“Ukrayna’nın işgalinin akabinde doğuya gerçek genişleme gündeme geldi, Gürcistan, Moldova üzere ülkelere hakikat. Lakin genişlemeden bahsetsek bile bu ihtimal önümüzdeki yıllarda Türkiye için konuşulmuyor.”

Szymanska “Zaten Türkiye’nin kendisi de samimi olarak ilgilenmiyor AB’ye üyelik ile” yorumunu yaptı.

Polonya devir başkanlığında Türkiye ile AB ortasında Yüksek Seviyeli Ekonomik İşbirliği toplantısının yapıldığına işaret eden Radwan, 7-8 Mayıs’ta Varşova’da yapılacak AB Dışişleri Bakanları gayri resmi toplantısı Gymnich’e Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da davet edildiğini açıkladı.

Fidan’ın bu toplantıya katılmasını önemsediklerini vurgulayan Radwan, burada, yeni Avrupa güvenlik mimarisi dahil, bir çok bahsin gündeme gelebileceğini söz etti.

İMAMOĞLU’NUN TUTUKLANMASI

İstanbul Büyükşehir Beleye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması ve sonrasındaki operasyonlarla ilgili AB’den güçlü bir reaksiyon gelmemesi, muhalefet tarafından eleştirilen bir bahis.

Dışişleri Bakan Yardımcısı, Türkiye özelinde yaşanan gelişmelerle ilgili ayrıntıya girmedi lakin ülkesinin yaşadığı tecrübeleri aktardı:

“Önce Nazi Almanyası akabinde Sovyetlerin işgali altında kaldık. Lakin her vakit barış ve özgürlük için evvelden kalma birikimimiz vardı. AB’ye girmemizin akabinde son 30 yılın başarısı ise demokrasiyi destekleyenlerin harekete geçmesiyle ve insan haklarını muhafazalarıyla sağlandı.”