Küresel düzmece eser ticareti her geçen yıl daha karmaşık bir hale geliyor, bu da büyük markalar için önemli ziyanlara ve fikri mülkiyet haklarının ihlaline neden oluyor. OECD ve Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi’nin 2024 raporu, Türkiye açısından dikkat çeken datalar sunuyor. 2020-2021 periyodunu kapsayan raporda, Türkiye düzmece eser ticaretinde ikinci sırada yer aldı.
ÇİN LİDERLİĞİNİ SÜRDÜRÜRKEN TÜRKİYE’NİN DURUMU
Çin hâlâ global sahte ürün ticaretinin lideri konumunu koruyor ve tüm dünyada el konulan uydurma eserlerin yüzde 45’i Çin menşeli. Lakin, Türkiye’nin sıralamadaki yeri farklı bir halde değişim gösterdi. Türkiye, evvelki yıllarda daha üst sıralarda yer alırken, son bilgilerde 2021’de ele geçirilen geçersiz malların hissesinde bir düşüş olduğu görüldü. Buna rağmen, Çin ve Hong Kong’un bu alandaki hisseleri artmış durumda. Türkiye’nin, coğrafik pozisyonu ve çağdaş lojistik altyapısı, düzmece eserlerin transit geçişi için tercih edilen bir ülke olmasına yol açıyor.
SAHTE ESERLERİN YÜKSEK İHRACAT EĞİLİMLERİ
OECD’nin yaptığı tahlilde, ülkelerin düzmece eser ihracatına olan yatkınlığı da mercek altına alındı. Türkiye, bu endekste Hong Kong ve Lübnan ile birlikte yüksek skora sahip ülkeler ortasında yer aldı. Bu durum, Türkiye’nin yalnızca menşe ülke olarak değil, birebir vakitte geçersiz eserlerin global ticaretinde değerli bir geçiş noktası olduğunu gösteriyor.
SAHTE ESERLERİN KATEGORİLERİ VE RİSKLERİ
2023 yılı prestijiyle, geçersiz eser ticaretinde en fazla rastlanan kategoriler ortasında giysi, ayakkabı, deri eserleri ve saatler öne çıkıyor. Giysi ve ayakkabılar, el koymaların büyük kısmını oluşturuyor. Ayrıyeten, sıhhat ve güvenlik riski taşıyan geçersiz ilaçlar, kozmetikler, besin unsurları ve oyuncaklar da sıkça ele geçirilen eserler ortasında yer alıyor.
İNTERNETTEN SATIŞLAR VE MARKALARIN ETKİSİ
Raporda, düzmece eserlerin çevrimiçi platformlar aracılığıyla süratle yayıldığı ve düzmece eser üreticilerinin reklamlar ve pop-up’lar yoluyla direkt tüketiciye ulaşabildiği belirtiliyor. Ayrıyeten, büyük markaların gümrük uygulamalarını desteklemesi, sırf kendi markalarını korurken küçük işletmelerin eserlerinin daha kolay gaye alınmasına yol açabiliyor.
