Global ısınmanın yeni tehlikesi: Antartika’da ırmak patlamaları yaşanabilir
Dünyamızın değişen iklimi atmosferdeki nem oranını artırırken, yeni bir araştırma Antarktika’nın bundan nasıl etkileneceğine dair değerli öngörüler ortaya koydu. Yüksek çözünürlüklü iklim simülasyonlarına nazaran, yüzyılın sonuna kadar Antarktika üzerinde çok atmosferik ırmak olaylarının sayısı iki katına çıkabilir. Bu durum, global deniz düzeylerini etkileyebilecek potansiyele sahip.
ATMOSFERİK IRMAKLAR NEDİR?
Atmosferik ırmaklar, atmosferdeki ağır su buharının dar ve uzun şeritler halinde taşındığı “gökyüzündeki nehirler” olarak tanımlanıyor. Bu sistemler karaya ulaştıklarında taşıdıkları nemi yağmur ya da kar formunda bırakıyor. Dünyada en bilinen örneklerinden biri, ABD’nin batı kıyısına düşen yağışların yüzde 50’sini getirdiği düşünülen “Pineapple Express” sistemidir.
Ancak Antarktika üzerindeki atmosferik ırmaklar, gelecekte atmosferik nem artışına karşı hayli hassas. Yeni çalışmaya nazaran, emisyonların azaltılmadığı senaryoda 2100 yılına kadar bu sistemlerde “üstel bir artış” yaşanması bekleniyor.
YAĞIŞ 2.5 KATINA ÇIKABİLİR
Simülasyonlar, atmosferik ırmakların sıklığının yüzyıl sonuna kadar iki katına çıkabileceğini, 2066-2100 yılları ortasında ise bu sistemlerin getirdiği yağış ölçüsünün 2,5 kat artabileceğini öngörüyor.
Araştırmacılar, kullanılan sistemlerin birtakım kısıtları olduğunu kabul etse de sonuçların kıymetli olduğuna dikkat çekiyor. Zira Antarktika’daki yağış ve erime istikrarı, buz katmanının stabilitesini ve münasebetiyle global deniz düzeylerini direkt etkiliyor.
DENİZ DÜZEYLERİ İÇİN KRİTİK EHEMMİYETE SAHİP
Antarktika Buz Katmanı, dünyanın tatlı suyunun yaklaşık yüzde 60’ını barındırıyor. Tüm buzun erimesi halinde deniz düzeylerinin 70 metre yükselebileceği hesaplanıyor. Çalışmanın baş muharriri ve British Antarctic Survey’de vazifeli iklim bilimci Michelle Maclennan, “Atmosferik ırmaklar Antarktika’ya büyük ölçüde yağış taşıyor ve kar örtüsündeki değişkenliği direkt etkiliyor. Bu nedenle, gelecekteki davranışlarını anlamak deniz düzeylerine katkıyı öngörmek açısından kritik” diyor.
