NATO, 2035 yılına kadar savunma harcamalarının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYİH) yüzde 5’ine ulaşmasını hedefleyen yeni planı resmen onayladı. Bu karar, Donald Trump’ın baskısı ve Rusya’nın artan tehdidine karşı Avrupalı ülkelerin savunma gereksinimine bir cevap olarak değerlendirildi.
KOLEKTİF SAVUNMA VURGUSU YENİLENDİ
Trump’ın salı günü yaptığı “çok sayıda tarifi var” açıklaması kaygıya neden olurken, NATO kısa bir açıklama ile “Washington Anlaşması’nın 5. hususunda yer alan kolektif savunmaya olan sarsılmaz bağlılığımızı bir defa daha teyit ediyoruz: Birine yapılan atak, herkese yapılmış sayılır” iletisini verdi.
Zirve öncesi konuşan Trump, “Biz onların yanındayız” tabirleriyle NATO’ya dayanağını lisana getirmişti.
TRUMP’IN BASKISIYLA HARCAMA GAYESİ YÜKSELTİLDİ
32 üyeli ittifak, ABD’nin NATO üzerindeki yükünü azaltma davetine karşılık olarak, savunma harcamalarını artırmaya yönelik adımlar atmaya başladı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bu gayenin kolay ulaşılabilir olmadığını kabul ederek, “Rus tehdidi ve milletlerarası güvenlik ortamı dikkate alındığında öteki bir seçenek kalmadı” dedi.
Yeni maksatla birlikte, önümüzdeki on yıl içinde yıllık yüzlerce milyar dolarlık ek savunma harcaması yapılması bekleniyor. Plan kapsamında, GSYİH’nin yüzde 3,5’i klâsik askeri harcamalara, yüzde 1,5’i ise siber güvenlik ve askeri altyapı yatırımlarına ayrılacak.
İSPANYA’DAN İTİRAZ GELDİ
Hedefe tüm NATO üyeleri takviye verirken, İspanya bu düzeye ulaşmak için daha düşük harcamanın kâfi olacağını savundu. NATO Genel Sekreteri Rutte ise İspanya’nın tavrına katılmasa da, dorukta sorun yaşanmaması için Başbakan Pedro Sanchez’le diplomatik bir uzlaşıya vardı. İspanya, bu halinin rastgele bir olumsuz sonuç doğurmasını beklemediğini açıkladı.
UKRAYNA GÖRÜŞMELERİ ÖNE ÇEKİLDİ
NATO tepesinde Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin, Trump ile yapacağı görüşme ertelenirken ana doruğa katılmak yerine salı akşamı düzenlenen ön yemeğe iştirak ettiği bildirildi.
NATO’NUN BİRLİK İLETİSİNE ORBAN’DAN TEPKİ
Macaristan Başbakanı Viktor Orban, NATO’nun Ukrayna’da rol almaması gerektiğini savunarak, “Rusya, NATO için gerçek bir tehdit değil” dedi. Bu açıklama doruktaki birlik havasını zedeledi.
Kremlin ise NATO’nun savunma harcamalarındaki artışı haklı göstermek için Rusya’yı “cehennem canavarı” üzere gösterdiğini tez ederek örgütün militarizme yöneldiğini savundu.
