CHP’nin Yozgat mitinginde konuşan çiftçi Abdullah Ceyhan’ın “Turp ile şalgamla ülke yönetilmez, ülke adaletle yönetilir” sözleri yankı buldu. Van’dan esnaf ve çiftçilerden dayanak geldi: “Eğer Yozgat’taki çiftçi isyan ediyorsa, biz burada tükenmişiz demektir.”
Van’da esnaf ve çiftçilik yapan vatandaşlar, ekonomik kriz nedeniyle işlerinin bitme noktasına geldiğini tabir etti. Esnaf Hüseyin Akdağ, Yozgat’ta yaptığı konuşmayla gündem olan çiftçi takviye vererek “Çiftçi, Yozgat üzere bir yerde şayet bu sesi çıkarıyorsa demek önemli manada bir ıstırap var” dedi.
35 YILLIK ESNAF: BU KADAR MAKUS BİR PERİYOT GÖRMEDİM
CHP’nin Yozgat’taki mitinginde yaptığı konuşmayla gündeme gelen çiftçi Abdullah Ceyhan’ın sözleri, Van’da da karşılık buldu. Vanlı esnaf ve çiftçiler, ekonomik zorluklara ve tarımda yaşanan çöküşe dikkat çekerek Ceyhan’ın isyanına dayanak verdi. Esnaf Hüseyin Akdağ, “30-35 yıldır esnafım, lakin bu kadar makus bir periyot görmedik. Şayet Yozgat’taki çiftçi bu sesi çıkarıyorsa, demek ki dert sahiden büyük” dedi.
Akdağ, akaryakıt fiyatlarındaki artışın üretimi bitirme noktasına getirdiğini belirterek, “İran’da biber 3-5 lira, bizde 70 lira. Zira orada mazot ucuz, bizde kıymetli. Bu türlü üretim olur mu?” diye sordu.
“ÇİFTÇİ MEZARA KONACAK HALDE”
Vanlı çiftçi Salih Kurt, halkın alım gücünün tükendiğini, tarım ve hayvancılığın bitme noktasında olduğunu belirterek, “Çiftçilik ve esnaflık öldü. Şayet Yozgat’taki çiftçi isyan ediyorsa, Van’da çoktan her şey bitmiş demektir” dedi.
Bir öbür çiftçi Ömer Uyar ise saman fiyatlarının son bir yılda iki katına çıktığını, çoban fiyatlarının 100 bin liraya ulaştığını söyleyerek, “Bu koşullarda çiftçilik yapılmaz, çiftçi mecbur işi bırakıyor” dedi.
“UCUZ İŞGÜCÜ YÜZÜNDEN BİZ SÜRÜNÜYORUZ”
Çobanlık yapan Abdulsamet, Afgan, Suriyeli ve İranlı göçmenlerin düşük fiyatlarla çalıştığını ve yerli vatandaşların iş bulamadığını belirtti. “Biz burada sürünüyoruz” diyen Abdulsamet’e bir öbür vatandaş da dayanak vererek, “Afgan çobana 7 bin lira veriyorlar, bu parayla geçinmek mümkün değil” tabirlerini kullandı.
“DEVLET ÇİFTÇİYİ DESTEKLEMİYOR, SÖMÜRÜYOR”
Çiftçi Kemal Duman ise tarımın büsbütün çöktüğünü savunarak, “Devlet hayvanıma küpe takıyor, parasını benden kesiyor. Bu nasıl dayanak? Çiftçilik bitmiş durumda. Üretim bitmişse, ülke de batmış demektir” dedi.
“ESNAF KONUŞAMIYOR, ENDİŞEDEN SUSUYOR”
Köyde yaşayan bir öteki vatandaş ise kaygı iklimine dikkat çekti: “Yozgat’taki esnaf yüzde yüz haklı. Tahminen biz burada endişemizden konuşamıyoruz. Konuşsak, farklı şeyler söylerdik.”
Vanlılar, çiftçilerin içinde bulunduğu çıkmazın yalnızca mahallî bir sorun değil, ülke genelinde yaşanan bir ekonomik ve yapısal kriz olduğunu vurguladı. Adalet, demokrasi ve üretim olmadan Türkiye’nin geleceğine dair umutların giderek azaldığı görüşü hâkim.
