Endüstride ziyan eden şirket sayısında büyük artış: Finansal riskler büyüyor!
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Lideri Erdal Bahçıvan, “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2024” araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Buna nazaran, Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşunun üretimden satışları 2023’e kıyasla yüzde 36,3 artarak 8 trilyon 688,5 milyar liraya ulaştı. Lakin bu artış oranı, evvelki yıllara nazaran geriledi ve son dört yılın en düşük düzeyinde gerçekleşti. Üretimden satışlardaki büyüme, yüzde 41,1 olan yurt içi üretici enflasyonunun altında kaldı.
İSO 500’ün ihracatı ise 2024’te yüzde 1,5 yükselerek 96,6 milyar dolara çıktı. Bu artış, Türkiye’nin genel dış satımındaki yükselişin altında kaldı. Dünya ekonomisindeki gelişmelerin ihracatı olumsuz etkilediği görüldü.
ZARAR EDEN ŞİRKET SAYISINDA BÜYÜK ARTIŞ
En büyük 500 sanayi şirketinin faaliyet karı yüzde 31,6 azalarak 937 milyar liradan 641 milyar liraya geriledi. Faaliyet karlılığı oranı yüzde 12,5’ten yüzde 6,2’ye indi ve 2014-2023 ortalaması olan yüzde 10,4’ün epey altında kaldı. Ayrıyeten vergi öncesi kar ve ziyan (FAVÖK) toplamı yüzde 58,5 azalışla 267 milyar liraya düştü. Satış karlılığı oranı ise yüzde 8,6’dan yüzde 2,6’ya geriledi. FAVÖK toplamı ise sonlu artışla yüzde 12,1 yükselerek 1,3 trilyon liraya ulaştı, lakin FAVÖK karlılığı yüzde 15,7’den yüzde 12,8’e düştü.
2024’te ziyan açıklayan şirket sayısı 152’ye yükseldi; kar edenlerin sayısı ise 348 olarak kayıtlara geçti. Ayrıyeten İSO 500’ün mali ve öteki borçları yüzde 45,1 artış gösterdi.
SANAYİDE KDV YÜKÜ
Şirketlerin devreden KDV yükü yüzde 26,9 artarak yaklaşık 85 milyar liraya ulaştı. Bu artışın enflasyonun altında kalması kısmen olumlu değerlendirildi. Yüksek teknoloji yoğunluklu endüstrilerin hissesi yüzde 7,4’e yükselirken, orta düşük teknoloji yoğunluklu endüstrilerin hissesi yüzde 31,4’e, orta yüksek teknolojili endüstrilerin hissesi ise yüzde 26,7’ye geriledi.
AR-GE harcaması yapan şirket sayısı 265 olarak sabit kalırken, AR-GE harcamaları yüzde 98,4 artarak 60,7 milyar liraya ulaştı. İstihdam yüzde 2,6 artışla 825 bine yaklaşırken, çalışanlara ödenen toplam maaş ve fiyatlar yüzde 90,9 artarak 813 milyar liraya yükseldi.
YABANCI SERMAYE HİSSESİ ARTIYOR
İSO 500 listesinde halka açık şirket sayısı 85’ten 88’e çıkarak tüm vakitlerin en yüksek düzeyine ulaştı. Yabancı sermaye hissesi bulunan şirket sayısı ise 2022’de 108 düzeyinden 124’e yükseldi.
