Ekonomi

Minimum fiyatta kayıp yüzde 25’i aştı: Orta artırım en az 6 bin TL…

Türkiye’de 2025 yılında uygulanacak taban fiyat, 2024 Aralık ayının son günlerinde ani bir formda toplanan Taban Fiyat Tespit Komitesi toplantısıyla yüzde 30 artışla net 22 bin 104 TL’ye çıkarılmıştı. 2024’te yüzde 44.38’lik enflasyonun altında yapılan bu artırım yurttaşlar tarafından da yetersiz bulunmuştu. Yetersiz bulunan minimum fiyatın akabinde 19 Mart sürecinden sonra kıymet kaybının hızlandığı Türk Lirası ile birlikte alım gücünün geldiği düzey dikkat çekti. Düşen alım gücü temmuz ayında yapılabilecek orta artırımı gündeme taşıdı.

GEÇMİŞ ORTA ZAMLAR

2022 yılında taban fiyat net 4 bin 253,40 TL olarak belirlenmiş, orta artırımla birlikte yüzde 30 oranında artışla minimum fiyat 5 bin 500 TL olmuştu.

2023 yılında net minimum fiyat 8 bin 506,80 TL olarak uygulanmaya başlanırken temmuzda yapılan orta artırım ile 11 bin 402,32 TL’ye çıkmıştı.

2024 yılında 17 bin 2,12 TL’ye çıkan taban fiyata bu kere yıl ortasında ara artırım yapılmazken 2025’te ise enflasyonun altında kalacak halde yüzde 30 artırım yapılarak 22 bin 104,67 TL olarak uygulamaya geçildi.

ARA ARTIRIM TEKRAR GÜNDEMDE

Yılın birinci dört ayında artan enflasyon ve Türk Lirası’ndaki kıymet kaybı nedeniyle bu fiyatın alım gücü değerli ölçüde eridi. Yılın birinci 4 ayında TÜİK’e nazaran enflasyon yüzde 13.35 oldu. Ekonomistlerin hesaplamalarına nazaran taban fiyatın gerçek pahası 19 bin TL düzeylerine geriledi. Minimum fiyata yılbaşında enflasyonun altında yapılan artırım ile birlikte yılbaşından bu yana yaşanan paha kaybı temmuz ayında “ara zam” yapılması istikametindeki davetleri tekrar gündeme taşındı.

‘ARA ARTIRIMI KONUŞMAK İÇİN ERKEN’

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, asgari ücretlilerin orta artırım talebine ait, “Asgari fiyatla ilgili bir orta artırımı konuşmak için çok erken. Vakti geldiğinde gerekli değerlendirmeyi yaparız” tabirlerinde bulunmuştu. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) başta olmak üzere muhalefet partilerinden orta artırım sesleri yükselmeye devam ederken sendikalar da bahis üzerine açıklamalarda bulunuyor.

TÜRK-İŞ’TEN KOMİTE YAPISI ŞARTI

TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay, asgari fiyata mümkün orta artırım konusundaki soru üzerine, ilgili komitenin yapısı değişmeden minimum fiyat pazarlık masasına oturmayacaklarını söyledi. Kurul yapısı değiştirilmezse ne olacağıyla ilgili soruya Atalay, “Onu hükümet düşünsün, patronlar düşünsün. Bizim bu günahı bir daha çekmeye halimiz, takatimiz yok. Yasa değişsin, adil bir komite olsun varız. DİSK olsun, HAK-İŞ olsun. Yalnızca TÜRK-İŞ olsun diye bir talebim yok. Benim yetkim yok, oy imkanım yoksa bunun vebalini, günahını ben niçin çekeyim?” karşılığını verdi.

HAK-İŞ Başkanı Mahmut ArslanTemmuza kadar durumu değerlendireceğiz ona nazaran tespit yapacağız demiştik. Enflasyonun ne tarafta seyredeceğini her an bilemiyoruz. Bu türlü bir bahis kelam konusu olursa olağan ki davet yapacağız” sözlerinde bulundu.

PARTİLERDEN ORTA ZAM ÇAĞRISI

CHP Genel Başkanı Özgür Özel asgari fiyata orta artırım konusunda dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Taban fiyatın 22 bin liraya yükseltilmesinin akabinde 3 ayda eridiğini kaydeden Özel, temmuzda orta artırım yapılmaması durumunda sonraki 6 ayın geçen yıldan ‘daha berbat’ geçeceğinin altını çizdi. Özel “Bugün geldiğimiz noktada minimum fiyat 22 bin liraydı. TÜİK’in dediği hakikat bile olsa, 3 bin lira eridi bile. 2 ay da bu türlü geçecek. Bu erime TÜİK’e nazaran 4.500 lirayı geçecek. Öbür 6 ayda geçen yıldan de berbat günler başlayacak. Bu sayıları emeği sömüren TÜİK gerçek olmayan bir enflasyon açıklıyor. Ekmek için çaba edelim, ekmek için talepte bulunalım. Kesinlikle ve kesinlikle taban fiyata bir düzenleme bir orta artırım yapılması için çabayı daima birlikte yapmak zorundayız” sözlerinde bulundu.

DEM Parti, yüksek enflasyon nedeniyle alım gücünü yitiren işçilerin ve emeklilerin hayat şartlarının güzelleştirilmesi maksadıyla TBMM’ye araştırma önergesi sundu. DEM Parti Küme Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülistan Kılıç Koçyiğit imzasını taşıyan önergede parti, insan onuruna yaraşır bir hayat için minimum fiyatın ve en düşük emekli maaşının 39 bin TL’ye çıkarılmasını talep etti. Temmuz ayı beklenmeden işçilere ve emeklilere orta artırım yapılması gerektiğini belirten DEM Parti, minimum fiyatın ve en düşük emekli maaşının en az yoksulluk hududunun yarısı olan 39 bin TL’ye çıkarılmasını önerdi.

TİP Genel Başkanı Erkan Baş da “Halkın alım gücü tabana çakılmış durumda. Market fiyatları uçmuş, pazar fiyatları uçmuş, faturalar uçmuş fakat halkın tıpkı minimum fiyatla ömrünü sürdürmesi gerekiyor” diye konuştu.

ASGARİ ÜCRETLİNİN ALACAĞI FARK YÜZDE 25’İ GEÇTİ

2025 yılında yüzde 44.38’lik enflasyona rağmen yüzde 30 artırım yapılması ile ortada yüzde 11.06’lık fark oluşurken TÜİK’e nazaran sadece birinci 4 aydaki enflasyon da yüzde 13.35 oldu. Bu da taban fiyattaki kıymet kaybının toplamda yüzde 25.89’a ulaşmasını sağladı.

Mayıs ve haziran aylarındaki enflasyon üzerine eklenmeden yapılan hesaplamaya nazaran bugün için ortadaki farkın ödenmesi durumunda taban fiyatın çıkarılması beklenen düzey 27 bin 828 TL.

Mayıs ve haziran aylarındaki enflasyon da eklenince taban fiyata en az 6 bin TL artırım yapılması bekleniyor.

Kaynak : Cumhuriyet

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu