TESK Başkanı Palandöken’den zamlara tepki: İktisada ziyan getirecek

Palandöken bahse ait, “Son yapılan artırımlarla birlikte doğalgaza gelen artışla esnafın mağduriyeti de artacak. Doğal bu durum fiyatlara yansıyacak. Enflasyonun yükselmesine, maliyetlerin artmasına sebep olacak. Bununla ilgili esnaf için özel bir tarife yapılması lazım. Güç bölümü, esnafın en büyük girdi maliyetleri içerisinde yer alıyor. Artık birçok kurumda ya elektrikli ya da doğalgazlı fırınlar kullanılıyor. Üretimin en büyük kalemi olan güç maliyetleri, esnafı mağdur ediyor. Elektrikte sanayiciye başka, konuta başka tarife uygulanırken esnaf ise ticarethane kapsamında kullandığı elektrik bedellerini en yüksek tarifeden ödüyor. Konutlarda elektrik tasarrufu yapılması için çeşitli önlemler alınırken, esnafın da dükkânının aydınlatılması hem can güvenliği hem de mal güvenliği açısından değerli. Sokaklar aydınlık olursa beşerler o caddede, sokakta, mahallede inançlı bir biçimde gezebilir” tabirlerine yer verdi.

Doğalgaza yapılan yüzde 25’lik artırımın çok büyük bir artış olduğuna dikkat çeken Palandöken, “Aynı biçimde tabela da kıymetlidir. Sokağı aydınlatmazsa o sokak, o semt fonksiyonunu kazanamaz. Yapılması gereken, esnafın tarifelerinin biraz daha düşük olmasıdır. Doğalgaza yüzde 25 civarında bir artırım yapıldı. Bu çok büyük bir sayı. Maliyetin dörtte biri kadar bir artış manasına geliyor. Yani 1 liralık maliyete yüzde 25 eklendiğinde bu bedel daha da yükselecek. Esnafın gelirinin artması için alternatif tahliller üretilmesi gerekiyor. Yoksa esnaf aslında ayakta güç duruyor. Elektrik parası, doğalgaz parası, birebir biçimde toplumsal güvenlik primleri ve öbür girdi masrafları esnafı perişan ediyor. Esnaf ve zanaatkârsız bir toplumda enflasyonla uğraş uzun sürecek üzere görünse de, esnafın ayakta kalma müddetinin azaldığını herkes görebiliyor. Bunun için elektrik ve doğalgaz tarifelerinde düzenleme yapılmalı. Bu kalemler girdi maliyeti olarak kabul edilirse; bir pastacının, bir simitçinin, bir fırının, bir bakkalın buzdolabı ya da bir kasabın kullandığı elektrik maliyetleri vatandaşa bu kadar yansımaz. Bu çeşit artırımlar yapılırken, fiyatların denetim edilebilmesi ve maliyetlerin azaltılabilmesi için tedbir alınması gerekiyor. Klimalar çalışacak, sokak aydınlatılacak, tabelalar yanacak. Münasebetiyle o cıvıltı, o parlaklık, o dükkânların hangi mesleği icra ettiğini gösterecek biçimde korunmalı” diye konuştu.

Palandöken, güç fiyatlarına yapılan artışların hem üreticiyi hem de tüketiciyi etkilediğine işaret ederek, bu yaklaşımın iktisatta güzelleşme sağlamak yerine tahribat yaratabileceğini belirtti.

Palandöken, “3 girdi çok kıymetli: birincisi elektrik, ikincisi doğalgaz, üçüncüsü su. Dördüncüsü de personel maliyetleri. Ayrıyeten bilindiği üzere iş yeri kiralarıyla ilgili düşünceler da devam ediyor. Artık mal sahipleri, ’10 yılı doldurdun, iş yerimi boşalt’ demeye başlıyor. Esnaf ise lakin 10 yıl içinde müşteri potansiyelini oluşturabiliyor. Bu durumda dükkânını boşaltmak zorunda kalması, işsiz kalmasına neden oluyor. Hem Maliye Bakanlığı hem Enerji Bakanlığı hem de Ticaret Bakanlığı bir araya gelip, esnafın bu mağduriyetini gidermeli. Başka taraftan biliyorsunuz, esnaf artık kamu hizmeti gören bir kurum hâline geldi. Ticarethanelerin tasarruf yapma üzere bir lüksü yok. Mecburen bu enerjiyi kullanmak zorundalar. Teknoloji gelişiyor. Herkes artık işini elektrik ya da doğalgazla yapıyor. Eskisi üzere odun, kömür kullanılmıyor artık. Gaz lambası da kalmadı. Bu gelen maliyetler dar gelirli esnafı mağdur ediyor. Bununla ilgili bir an önce önlemlerin alınması elzem oldu. Dolaylı vergilendirme de tıpkı formda, ÖTV’de KDV’de fiyatların yükselmesi tekrar vatandaşa yansıyor, küçük esnaf ayakta kalamıyor. Bu artırımlar iktisattaki düzelme yerine ziyan getirecek. Ekonomik önlemler başarılı bir halde düşüş eğilimine girmeli; mevsimsel de olsa herkesin mustarip olduğu bir mevzu. Her artış, devletin gelirini artırması gereken bir kalem olarak görülse bile, bu artırımların hem tüketiciye hem de bu ticareti yapan insanlara değerli bir yük getirdiği, hasebiyle maliyetin tekrar dar gelirliye yansıdığı herkes tarafından biliniyor. Bu artırımlardan kaçınmak lazım. Artırım deva değil” dedi.