CHP’li belediyelere yönelik operasyonların artması, sırf siyaseti değil, ekonomik piyasaları da etkiliyor. Son bir haftada Adana, Antalya ve Adıyaman belediye liderlerinin gözaltına alınmasıyla birlikte operasyon yapılan CHP’li belediye sayısı 17’ye ulaştı. Ekonomistler, CHP’ye yönelik operasyonların genişlemesi sonrası piyasada olumsuz hava beklerken uzun vadede iktisatta kalıcı hasar uyarısı yapıyor. Ekonomist Doç. Dr. Filiz Eryılmaz, kur tarafında hareketlenme beklese de 19 Mart’taki kadar güçlü olmayacağını belirtiyor. Geçen hafta Merkez Bankası, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasıyla döviz piyasasındaki sert yükselişi izleyen haftada, yaklaşık 4 yılın akabinde piyasaya birinci kere direkt müdahalede bulunduğunu açıklamıştı.
Eryılmaz, bu sefer MB’nin sürece daha hazırlıklı olduğunu vurguluyor ve “19 Mart’tan sonra piyasa algısını bozacak siyaset kaynaklı bir gelişme olmayacağı inancı vardı. Son operasyonla bu inanç kayboldu. Bu yüzden şirketler dövize yönelecek ancak Merkez Bankası piyasaya süratle müdahale edecek, döviz satacak. Kaçınılmaz olarak rezervler azalacak. Ne kadar rezerv satacağı kritik önemde” diyor.
‘UZUN VADEDE KALICI HASAR’
Ekonomist Doç. Dr. Oğuz Demir’e göre ise piyasaların periyodik olarak dalgalanmasının yanı sıra Türkiye’de MB müdahalelerinin şeffaf olmaması da büyük sorun. Demir, “Merkez Bankaları bu rezervleri dış dünyayla olan münasebetlerde yaşanabilecek ekonomik ve memleketler arası şoklar için, dış ekonomik bağlantılardaki dengesizlikleri istikrara kavuşturmak için meblağ. Bizde ise yaratılan bir krize harcanıyor. Bu da maliyeti derinleştirir” ikazını paylaşıyor. İktisatta istikrarın siyaset ve hukuka bağlı olduğuna dikkat çeken Demir, bilhassa yabancı yatırımcının Türkiye’yi risk olarak gördüğünün altını çiziyor ve “Müdahalelerle kısa vadede istikrar yaratılsa da uzun vadedeki hasarlar kalıcı” diyor.
‘OLUMSUZLUĞUN İSTİKRARI’
Ekonomist Arda Tunca da “Bu siyasi iklimde gerçek dalın öngörü yaparak planlamaya yönelmesi mümkün değil” derken MB’nin istikrarı sağlama kapasitesinin önemli ölçüde zayıfladığını söylüyor. Türkiye’nin iç ve dış kaynak akışının sürekliliğini sağlamak için çok yüksek bir risk primi ödemek zorunda kaldığına değinen Tunca, olumsuz sürecin piyasalar tarafından öngörüldüğünü ve hasebiyle 19 Mart sonrası üzere sert ve ani reaksiyon beklemediğini söylerken “Beklentiler zati negatif tarafta şekillendi, adeta bir ‘olumsuzluğun istikrarı’ ortaya çıktı” diyor.
Tunca, “esas sorun” olarak şuna dikkat çekiyor: “TCMB, 2021-2023 devrinin irrasyonel siyasetlerinin tesirinden hâlâ kurtulamadı. Kelam konusu periyotta, para siyasetinin temel araçları yerine bankacılık sistemi üzerinde uygulanan yönlendirmelerle, randıman temelli gerçek bölüm projelerine kredi kullandırılması engellendi. Bu da kaynak tahsisinin rasyonel ve üretken halde işlemesini durdurdu, finansal sistemin sağlıklı kredi sistemi tıkandı. Bu siyaset yaklaşımı, bugün de büyük ölçüde devam etmekte.”
