Kendi isteğiyle işten ayrılan çalışanlar, kıdem tazminatı alacaklarını düşünse de bu hak, makul koşullara bağlı. SGK evrakı olmadan yapılan istifalar önemli risk taşıyor.
KIDEM TAZMİNATI İÇİN SGK ONAYI ŞART
Çalışanlar, uzun yıllar emek verdikleri işyerinden kendi talepleriyle ayrıldıklarında kıdem tazminatına hak kazanacaklarını düşünebiliyor. Lakin yalnızca hizmet süresi ya da prim günü kâfi değil. Kıdem tazminatının ödenebilmesi için Toplumsal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) alınacak resmi yazı hayati önem taşıyor. Bu evrak olmadan yapılan işten çıkış süreçleri, hak kayıplarına neden olabiliyor.
EMEKLİLİK NEDENİYLE TAZMİNAT HAKKI NASIL KAZANILIR?
1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. unsuruna göre, makul sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını sağlayan çalışanlar, emeklilik gerekçesiyle işten ayrıldıklarında kıdem tazminatını alabiliyor. Lakin bu haktan yararlanmak için birinci adım, SGK’dan “kıdem tazminatı alabilir” yazısını almak. Bu yazı olmadan yapılan istifalar, dava konusu edilse bile çoğu vakit çalışan lehine sonuçlanmıyor.
HANGİ KURALLARDA TAZMİNAT ALINABİLİR?
Yasa gereği, kıdem tazminatına hak kazanmak için çalışanların şu koşulları yerine getirmesi gerekiyor:
- 8 Eylül 1999 öncesi sigortalılar: En az 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim.
- 8 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arası işe başlayanlar: 7000 prim günü yahut 25 yıl sigortalılık ve 4500 gün prim.
- 1 Mayıs 2008 sonrası sigortalılar: Prim ve sigortalılık kaideleri kademeli olarak artıyor.
Bu kriterleri karşılamayan çalışanlar, kendi istekleriyle işten ayrılsalar dahi kıdem tazminatına hak kazanamıyor. Bu noktada SGK kayıtları belirleyici rol oynuyor.
BELGE YOKSA TAZMİNAT DA YOK
Kıdem hakkı teknik olarak doğmuş olsa bile, SGK’nın vereceği resmi yazı patrona sunulmadan yapılan istifalar geçerli sayılmıyor. Bu yazı, çalışanın emeklilik kurallarını yerine getirdiğini belgeliyor ve patrona karşı türel güvence sağlıyor. SGK yazısı olmadan istifa dilekçesi sunan çalışanların kıdem tazminatı talepleri çoğu vakit reddediliyor.
İSTİFA DİLEKÇESİ NASIL YAZILMALI, NASIL GÖNDERİLMELİ?
İşverene sunulacak istifa dilekçesinde, çalışanın emeklilik koşullarını sağladığı açıkça belirtilmeli. Örneğin:
“Emeklilik şartlarını sağladığımdan kıdem tazminatımı talep ederek işten ayrılıyorum.”
Bu dilekçeye, SGK’dan alınan resmi yazının kesinlikle eklenmesi gerekiyor. Aksi takdirde dilekçe eksik sayılıyor ve kıdem tazminatı hakkı doğmuyor. Ayrıyeten dilekçenin noter aracılığıyla gönderilmesi, işverenin görmezden gelmesini önlemek açısından önem taşıyor. Noter masrafı, kıdem tazminatının kaybına kıyasla oldukça düşük kalıyor.
KIDEM TAZMİNATI İÇİN BİRİNCİ ADIM SGK’DEN BAŞLIYOR
Emeklilik koşullarını sağlayan çalışanların yapması gereken birinci süreç, SGK’den kıdem tazminatı alabilir yazısını almak. Akabinde bu dokümanla patrona, tercihen noter yoluyla fesih bildirimi yapılması gerekiyor. Aksi durumda çalışan, yılların emeğini tazminatsız formda kaybedebilir.
