Kıbrıs açıklarında yeni doğal gaz keşfi: ExxonMobil ve Katar Güç devrede
Güney Kıbrıs Rum İdaresi (GKRY) Hükümet Sözcüsü Konstantinos Letymbiotis’in yaptığı açıklamaya nazaran, Pegasus-1 ismi verilen kuyuda değerli bir doğal gaz rezervi bulundu.
ExxonMobil Lider Yardımcısı John Ardill, keşfi GKRY Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides’e bir telekonferans aracılığıyla iletti. Kuyunun, adanın güneybatısında, 190 kilometre açıkta ve bin 921 metre derinlikte tespit edildiği açıklandı.
Ancak gaz ölçüsüne dair net bir iddia şimdi paylaşılmadı; kıymetlendirme çalışmalarının önümüzdeki aylarda süreceği belirtildi.
ExxonMobil-Katar Güç konsorsiyumu, GKRY’nin tek taraflı ilan ettiği münhasır ekonomik bölgesinde iki arama ruhsatına sahip.
Pegasus-1 kuyusu, 2019’da yeniden tıpkı bölgede keşfedilen Glaucus-1 kuyusuyla tıpkı Blok-10 alanında yer alıyor. Glaucus-1’in 3,7 trilyon fit küp gaz içerdiği varsayım ediliyor.
Fotoğraf: AA
SON 14 YILDA ALTINCI KEŞİF
Pegasus-1, GKRY’nin kelamda deniz yetki alanında keşfedilen altıncı gaz alanı oldu. Daha evvel bulunan alanlar ortasında Zeus (2,5 trilyon fit küp), Cronos (3,1 trilyon fit küp) ve hala kıymetlendirme evresindeki Calypso kuyuları yer alıyor.
Bu alanlar, İtalya merkezli Eni ve Fransız güç devi Total’in yürüttüğü Blok-6 aramalarında keşfedildi.
AFRODİT ALANI VE MISIR’A GİDEN HAT
GKRY’nin denizlerdeki birinci ve en büyük doğal gaz keşfi ise 5,6 trilyon fit küp rezerv içeren Afrodit alanı. Bu saha Blok-12 içinde yer alıyor ve Chevron, NewMed Energy ve Shell iştiraki tarafından işletiliyor.
Afrodit ve Cronos alanlarından çıkarılacak gazın, Mısır’a uzanacak boru sınırıyla bu ülkeye gönderilmesi ve oradan Avrupa’ya ihraç edilmesi planlanıyor.
GKRY Enerji Bakanı George Papanastasiou, ExxonMobil, Eni ve Total üzere bölgedeki önde gelen güç şirketlerinin, birbirine yakın doğalgaz alanlarını birlikte geliştirme seçeneğini değerlendirdiğini söyledi. Bu modelin hem maliyetleri azaltacağı hem de Doğu Akdeniz’in güç ihracat potansiyelini hızlandıracağı belirtildi.
Fotoğraf: AA
GKRY’NİN TEK TARAFLI ADIMLARI
GKRY, 2000’li yılların başında Doğu Akdeniz’de 13 parselden oluşan bir kelamda MEB ilan ederek, bölgeyi tek taraflı olarak güç alanına dönüştürme uğraşına girdi. GKRY, bu alanları farklı ülkelere ruhsatlandırarak güç devlerini bölgeye çekti.
Eni, Total ve ExxonMobil üzere dünya çapında faaliyet gösteren güç şirketlerine verilen ruhsatlar, bölgede fiili güç arama faaliyetlerinin sürat kazanmasına neden oldu. Lakin bu parsellerin değerli bir kısmı, Türkiye’nin kıta sahanlığı ile KKTC’nin hak tez ettiği bölgelerle örtüşüyor.
Rum tarafının kelamda MEB’inde bulunan 1, 4, 5, 6 ve 7. parseller, Türkiye’nin deniz yetki alanlarını ihlal ederken; 2, 3, 8, 9, 12 ve 13. parseller ise KKTC’nin hak argüman ettiği bölgelerle direkt çakışıyor.
Buna rağmen, yalnızca 10. ve 11. parseller rastgele bir hak argümanı çatışması yaratmıyor.
GKRY’nin 6. parselde sürdürdüğü sondaj faaliyetleri ise bilhassa dikkat cazip. Bu parselin bir kısmı Türkiye’nin kıta sahanlığına giriyor. Lakin bölgede misyon yapan İtalyan ENI ve Fransız Total iştirakindeki sondaj gemisi, kelam konusu çakışan alana girmemiş durumda.
GKRY, Türkiye ve KKTC tarafından tanınmayan üç kritik deniz yetki alanı sonlandırma mutabakatına da imza atmış durumda. 2003’te Mısır, 2007’de Lübnan, 2010’da ise İsrail ile imzalanan bu mutabakatlar, kelamda MEB’in milletlerarası destekleri üzere sunulsa da hukuksal açıdan geçerliliği tartışmalı.
