Hazine ve Maliye Bakanlığı açıkladı: Bütçede dev açık!

Hazine ve Maliye Bakanlığı, temmuz ayına ilişkin merkezi idare bütçe uygulama sonuçlarını paylaştı. Buna nazaran, merkezi idare bütçe sarfiyatları Temmuz 2024’te 827 milyar 706 milyon lira iken bu yılın temmuz ayında yüzde 35,4 artışla 1 trilyon 120 milyar 775 milyon liraya çıktı. Böylelikle 2025’te merkezi idare bütçe masrafları için öngörülen 14 trilyon 731 milyar 14 milyon lira ödeneğin yüzde 7,6’sı kullanılmış oldu. Temmuz ayında merkezi idare bütçesi 23,9 milyar lira açık verirken, ocak-temmuz periyodundaki açık 1 trilyon lirayı aştı.
Geçen yıl temmuzda 4 milyar 238 milyon lira faiz dışı açık verilirken bu yılın tıpkı ayında 110 milyar 726 milyon lira faiz dışı fazla oluştu.
Faiz hariç bütçe masrafları, geçen yılın tıpkı ayına nazaran yüzde 34,1 artarak 986 milyar 188 milyon liraya yükseldi. Faiz hariç masrafların bütçe ödeneklerine nazaran gerçekleşme oranı ise 2024’ün tıpkı ayında yüzde 7,5 iken geçen ay yüzde 7,7 olarak hesaplandı.
Temmuzda işçi masrafları, geçen yılın birebir ayına nazaran yüzde 30,7 artarak 322 milyar 88 milyon lira olurken işçi masrafları için bütçede öngörülen 3 trilyon 475 milyar 521 milyon lira ödeneğin yüzde 9,3’ü kullanıldı.
Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi sarfiyatları temmuzda geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 28,8 artışla 37 milyar 593 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 434 milyar 991 milyon lira ödeneğin yüzde 8,6’sı kullanılmış oldu.
Mal ve hizmet alım sarfiyatları için bütçede öngörülen 1 trilyon 23 milyar 745 milyon lira ödeneğin yüzde 7,8’i harcandı. Temmuzda yüzde 36,1 artışla 80 milyar 115 milyon lira mal ve hizmet alım masrafı gerçekleşti.
Cari transferler temmuzda geçen yılın birebir ayına nazaran yüzde 40,5 artarak 389 milyar 14 milyon lira oldu. Bütçede öngörülen 5 trilyon 813 milyar 438 milyon lira ödeneğin yüzde 6,7’si kullanıldı.
Temmuzda 116 milyar 963 milyon lira sermaye masrafı yapılırken sermaye transferi 14 milyar 957 milyon lira olarak gerçekleşti. Borç verme sarfiyatları de 25 milyar 457 milyon lira oldu. Faiz sarfiyatları geçen yılın birebir ayına nazaran yüzde 45,4 artışla 134 milyar 588 milyon lira olarak kayıtlara geçti.
BÜTÇE GELİRLERİ
Merkezi idare bütçe gelirleri geçen yılın temmuz ayında 730 milyar 930 milyon lira iken bu yılın tıpkı ayında yüzde 50,1 artarak 1 trilyon 96 milyar 914 milyon liraya çıktı. Bütçe kestirimine nazaran, bütçe gelirlerinin temmuz ayı gerçekleşme oranı 2024’te yüzde 8,7 iken geçen ay yüzde 8,6 oldu.
Vergi gelirleri tahsilatı, geçen ay Temmuz 2024’e nazaran yüzde 55,3 artarak 949 milyar 836 milyon liraya çıktı. Vergi gelirlerinin bütçe iddiasına nazaran gerçekleşme oranı 2024’te yüzde 8,3 iken geçen ay yüzde 8,5 olarak tespit edildi.
Genel bütçe vergi dışı öteki gelirleri yüzde 23,8 artarak 122 milyar 446 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli yönetimlerin öz gelirleri 19 milyar 777 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 4 milyar 855 milyon lira olarak hesaplandı.
Vergi çeşitleri prestijiyle temmuzda geçen yılın tıpkı ayına nazaran gelir vergisi yüzde 91,9, dahilde alınan katma kıymet vergisi yüzde 59,5, özel tüketim vergisi yüzde 34,6, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 60,6, ithalde alınan katma paha vergisi yüzde 38,3, damga vergisi yüzde 56,1, harçlar yüzde 69,4 ve başka vergiler tahsilatı yüzde 46,7 artarken, kurumlar vergisi yüzde 16,5 azaldı.



