Milletlerarası Ceza Mahkemesi’nden Taliban önderlerine tutuklama kararı
Mahkeme, Taliban’ın en yüksek otoritesi pozisyonundaki önder Hibetullah Ahundzade ile Taliban’ın “yüksek yargı makamı” sayılan başkadı Abdul Abdul Hakim Hakkani’nin, cinsiyet temelli sistematik baskılar uyguladığını ve temel hak ve özgürlükleri ortadan kaldırdığını bildirdi.
UCM yargıçları, salı günü yayımladıkları karar metninde, Taliban’ın iktidarı ele geçirdiği 15 Ağustos 2021 tarihinden en az 20 Ocak 2025’e kadar bayanlara ve kız çocuklarına karşı insanlığa karşı cürüm kapsamına giren uygulamalarda bulunduğunu belirtti.
Mahkeme açıklamasında, “Taliban birtakım genel kısıtlamalar getirmiş olsa da, kız çocuklarını ve bayanları bilhassa cinsiyetleri nedeniyle maksat almıştır” denildi.
Eğitim hakkı, özel hayat, aile kurma hakkı, seyahat özgürlüğü, fikir ve söz özgürlüğü ile dini inançlar üzere pek çok temel hakkın sistematik formda ihlal edildiği kaydedildi.
LGBTİ+ BİREYLER DE HEDEFTE
Mahkeme, sırf bayanların değil, tıpkı vakitte Taliban rejimi tarafından “cinsiyet kimliği ya da cinsel yönelimi Taliban’ın normlarına uymadığı” gerekçesiyle birtakım bireylerin de baskıya uğradığını vurguladı.
Bu istikametiyle karar, sadece bayan hakları değil, daha geniş bir toplumsal baskı sisteminin delillendirildiği birinci milletlerarası yargı adımı olma özelliği taşıyor.
“SAÇMALIK, MAHKEMEYİ TANIMIYORUZ”
Taliban idaresi, karara sert reaksiyon gösterdi.
Rejimin sözcüsü Zabihullah Mücahid, yaptığı açıklamada, “Bu tıp saçma açıklamalar, Taliban idaresinin şeriata bağlılığını sarsmaz. Biz bu mahkemeyi tanımıyoruz” dedi.
Taliban rejimi daha evvel de UCM’yi ve başka milletlerarası yargı kurumlarını Batı’nın siyasi araçları olarak nitelemişti.
UCM KARARLARI NASIL UYGULANIYOR?
1998 yılında kurulan ve dünya genelinde savaş kabahatleri ile insanlığa karşı kabahatleri yargılamakla misyonlu olan UCM’nin kendi kolluk kuvveti bulunmuyor.
Mahkemenin çıkardığı tutuklama kararlarının hayata geçirilmesi, üyelik statüsüne sahip devletlerin işbirliğine bağlı. Bu durum, mahkeme kararlarının uygulanabilirliğini pratikte zayıflatıyor.
Bu nedenle hakkında tutuklama kararı çıkan şahıslar, UCM’ye taraf olan ülkelere seyahat ettiklerinde tutuklanma riskiyle karşı karşıya kalabiliyor. Lakin taraf olmayan ülkelerde bu risk kelam konusu değil.
