Almanya’dan İsrail’e ‘kısmi’ silah ambargosu… Berlin’in bu kararı ne manaya geliyor?
Gazze Şeridi’nin kademeli olarak topyekun işgal edilmesini öngören planın, İsrail Güvenlik Kabinesi tarafından kabul edilmesinin akabinde Almanya’dan dikkat alımlı bir karar geldi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Cuma günü yaptığı açıklamada, “İsrail’e yönelik gerçekleştirilen ve Gazze’de kullanılabilecek tüm silah ve askeri ekipman ihracatlarının askıya alındığını” duyurdu.
Merz, Alman hükümetinin artık “Gazze’de kullanılma ihtimali bulunan hiçbir askeri sistemin ihracatına onay vermeyeceğini” belirtti. Almanya’nın bu kararı, ‘Berlin’in İsrail’e yönelik siyasetinde şimdiye dek alınan en net sınırlama adımı’ olarak bedellendiriliyor.
Tel Aviv idaresinin gece saatlerinde aldığı yeni askeri kararlar ve Gazze’ye yönelik işgal planı sonrası açıklama yapan Merz, İsrail’in hedeflediği sonuçlara dair kuşkularını şu sözlerle lisana getirdi:
Bu şartlar altında, rehinelerin hür bırakılması ya da Hamas’ın silahsızlandırılması üzere gayelerin nasıl gerçekleştirileceği gitgide belirsizleşiyor.
YARIM MİLYAR AVROLUK SATIŞ AMAÇTA
Almanya’nın kararından günler evvel, hükümetin parlamentoya verdiği resmi cevaba nazaran, Berlin yönetimi 7 Ekim 2023 ile 13 Mayıs 2025 ortasında İsrail’e toplam 485,1 milyon avroluk silah ihracatına onay verdi. Bu silahlar ortasında mühimmat, radar sistemleri, bağlantı ekipmanları ve zırhlı araç modülleri da bulunuyor.
Federal hükümet, sevkiyatların içeriğine dair ayrıntı vermekten kaçındı. Münasebet olarak ise, Almanya Anayasa Mahkemesi‘nin İsrail’in askeri kapasitesine dair bilgilerin bilinmeyen tutulmasına yönelik kararı gösterildi.
Ancak kamuoyunda artan baskı, Gazze’deki sivil kayıpların ve insani krizin büyümesi ve yardım kuruluşlarının bölgeye erişimde yaşadığı zorluklar, Berlin’i siyaset değişikliğine zorladı.
“TAM AMBARGO DEĞİL, KISITLI DONDURMA”
Öte yandan, Almanya’nın ambargosu, İsrail’e yönelik tüm silah satışlarını kapsamıyor. Gazze dışında kullanılabilecek, örneğin füze savunma sistemleri yahut deniz platformlarına yönelik satışlar şimdilik muaf tutuldu. Fakat Gazze’de kullanılabilecek tüm yeni ihracat müsaadeleri iptal edildi.
Merz, açıklamasında İsrail hükümetine de direkt davette bulunarak, BM kuruluşları ve sivil yardım örgütleri dâhil olmak üzere tüm kurumlara ‘tam erişim sağlanması’ gerektiğini vurguladı.
Şansölye Merz, bu çerçevede, “İsrail hükümeti, bölgedeki sivillerin temel muhtaçlıklarını karşılamak konusunda her zamankinden daha büyük bir sorumluluğa sahiptir” dedi.
AVRUPA’DA ‘AMBARGO DALGASINI’ TETİKLEYEBİLİR
Almanya, İsrail’in en yakın Avrupa müttefiklerinden biri olarak uzun müddettir savunma alanında stratejik takviye sağlıyordu. Lakin son gelişmeler, bu bağın birinci defa somut olarak sınırlandığını gösteriyor.
Berlin, hem iç kamuoyunun reaksiyonunu hem de memleketler arası hukuksal riskleri dikkate alarak daha dikkatli ve seçici bir silah siyaseti izlemeye yönelmiş durumda.
Bu karar, Avrupa’daki öteki müttefik ülkeler için de örnek teşkil edebilir ve önümüzdeki süreçte İsrail’in milletlerarası alandaki hareket alanını daha da daraltabilir.
ULUSLARARASI BASKI ARTIYOR
İsrail, şu anda Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde (UCM) ‘soykırım‘ suçlamasıyla yargılanıyor. Öte yandan, Kasım 2024’te UCM, Başbakan Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında savaş kabahatleri ve insanlığa karşı cürümler nedeniyle yakalama kararı çıkarmıştı.
Gazze’de 7 Ekim 2023’ten bu yana en az 54 bin 470 Filistinli hayatını yitirdi. İsrail ordusunun Mart 2025’te yine başlattığı taarruzlar sonucunda 4 bin 200’den fazla kişi öldü, 12 binden fazla kişi yaralandı.
