Kurultay davasının bedeli uzun vadeli belirsizliğin artması olacak: İktisatta ‘butlan’ riski
Türkiye’nin gözü kulağı CHP’nin 38. olağan kurultayının iptali istemiyle açılan davanın bugünkü duruşmasında. Mahkeme kararının, kurultayın “mutlak butlan”la yok sayılması yönünde çıkması durumunda piyasalarda yaratacağı tesir merak konusu. Ekonomistler, bu durumda olumsuz tesirlere kısa vadede dengeleyici sistemlerle müdahale edilebileceğini, fakat asıl tesirin orta ve uzun vadede “belirsizlik” olarak gözlemleneceğini vurguluyor.
Prof. Hayri Kozanoğlu, 19 Mart’taki üzere büyük bir şok beklemediğini söylüyor: “Yabancıların portföyü 14.5 milyar dolara, toplamın yüzde 6.8’ine gerilemiş durumda. Yurtdışı yerleşiklerin döviz mevduatları da 22.4 milyar dolar. Brüt milletlerarası rezervler 180 milyar dolar, 15 Eylül beklentisiyle bir haftada 2.5 milyar dolar azalan net rezervler 71 milyar dolar. Muhtemel bir mutlak butlan kararı bir sarsıntı yaratır ancak döviz rezervlerinin katkısıyla ve kamu bankalarının devreye girmesiyle denetim edilebilir”
‘DEMOKRASİ ŞART’
Kozanoğlu, yüksek faiz ortamında sıcak para ve yerli rantiyelerin “demokrasi kaygısı” gütmeyeceğini belirtse de orta ve uzun vade için “Belirsizliğin bu kadar yüksek olduğu bir iktisatta yatırım kararları ister istemez etkilenir. Büyüme, yeni üretim kapasitesinin artmaması sebebiyle ödemeler istikrarı olumsuz etkilenir” diyor.
Doç. Dr. Oğuz Demir ise, yabancı ve yerli yatırımcılar hâlâ kısa vadede getiri arayışını sürdürüp Türkiye’ye döviz getirse de “Hepsi orta ve uzun vadede Türkiye’de demokrasinin evrildiği yer açısından tedirgin” diyor. Ülke iktisadının asıl gereksiniminin kısa vadeli sermaye değil uzun vadeli katkı sağlayacak yatırımları çekmek olduğunu vurgulayan Demir uyarıyor:
“Türkiye’nin bir an önce kozmik standartlarda bir adalet ve demokrasi sistemine dönmesi, yargı bağımsızlığı başta olmak üzere gerekli adımları atması gerekiyor. Yoksa daima kısa vadeli türbülanslar ve akabinde dengeleme hedefli müdahalelerle Türkiye’nin sağlıklı bir iktisat ortamına kavuşması mümkün olmayacak. Krizler bu formuyla devam edecek.”
Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre ise “Borsa tarafında olumlu haber direkt olumlu yansır; olumsuz bir haber de birinci etapta olumsuz tesirler ama akabinde reaksiyon alımları ile devam edebilir. Lakin karara karşı temel CHP ve halkın vereceği reaksiyon kıymetli rol oynayacak, piyasa bu doğrultuda şekillenecek” dedi.
