Nepal’deki ‘Z Kuşağı’ isyanının akabinde birinci bayan Başbakan misyonu devraldı

Nepal, bir haftadır süren kanlı Z Jenerasyonu protestoları sonrasında yeni bir periyoda girdi. Başşehir Katmandu’da, eski Yüksek Mahkeme Başkanı Sushila Karki, yemin ederek ülkenin birinci bayan başbakanı oldu.

Bu gelişme, Başbakan K. P. Sharma Oli’nin istifası ve parlamentonun feshedilmesiyle sonuçlanan sokak şovlarının çabucak akabinde geldi.

YOLSUZLUK ZIDDI DURUŞUYLA TANINMIŞTI

73 yaşındaki Sushila Karki, Nepal halkına yabancı bir isim değil. 2016-2017 yıllarında ülkenin tek kadın Yüksek Mahkeme Başkanı olarak görev yapan Karki, bilhassa yolsuzluk zıddı duruşuyla tanınmıştı.

Parlamentodaki muhaliflerin vazifeden alma teşebbüslerinden güçlenerek çıkan Karki, ‘dürüst yargıç’ imajını pekiştirmişti.

Karki şimdi, itimat kaybı yaşayan siyasi sınıfın akabinde öfkeyle dolu bir toplumu yönetmek zorunda. Genç jenerasyon, ‘şeffaflık ve hesap verebilirlik’, ‘ekonomik fırsatlar’ ve ‘özgürlüklerin korunması’ üzere somut adımlar görmek istiyor.

Z NESLİNİ İKNA EDEBİLECEK Mİ?

Karki’nin en kritik sınavı, Mart 2026’da düzenlenecek erken seçimlere kadar geçiş hükümetini yönetmek olacak. Fakat bu kısa müddette bile ifade özgürlüğünü müdafaası, yolsuzluğa karşı uğraş başlatması ve gençlere umut verecek ekonomik adımlar atması gerekiyor.

Karki, klâsik siyasi ailelere bağlı olmayan bir isim. Bu özellik onu gençler için umut sembolü haline getirse de, sembolizm tek başına kâfi olmayabilir. Nepal’in Z Nesli, artık sadece slogan değil, gerçek değişim talep ediyor. Şayet Karki bu beklentilere karşılık veremezse, sokaklar tekrar hareketlenebilir.

SUSHİLA KARKİ KİMDİR?

• 73 yaşında olan Sushila Karki, Nepal tarihinin birinci ve tek bayan Yüksek Mahkeme Lideridir.
• 2016-2017 yıllarında misyon yaptığı periyotta, yolsuzluk aksisi odunsuz kararlarıyla tanındı.
• Parlamentodaki muhaliflerin misyondan alma teşebbüslerinden güçlenerek çıktı ve “dürüst yargıç” imajını pekiştirdi.
• Siyasi seçkin ailelere mensup olmaması, onu bilhassa genç nesil için umut sembolü haline getirdi.
• Şimdi ise süreksiz başbakan olarak en değerli misyonu, Mart 2026’da erken seçimleri düzenlemek ve krizde inanç veren bir idare sergilemek.

NE OLMUŞTU?

Nepal, geçtiğimiz haftalarda tarihin en büyük gençlik ayaklanmalarından birine sahne oldu. Hükümetin 26 toplumsal medya platformunu yasaklaması, yıllardır süregelen yolsuzluklara ve ekonomik ümitsizliğe karşı biriken öfkeyi ateşledi.

Z Jenerasyonu öncülüğünde başlayan protestolar kısa müddette ülke geneline yayıldı. #NepoKids etiketi, siyasalların ayrıcalıklı çocuklarının lüks hayatını sembol haline getirirken, gençler “geleceğimiz çalınıyor” diyerek meydanlara indi.

Polisin sert müdahalesi sonucu 50’den fazla kişi ömrünü yitirdi, binlerce kişi yaralandı. Başşehir Katmandu’daki parlamento binası ateşe verildi, siyasetçilerin meskenleri kundaklandı. Başbakan KP Sharma Oli, artan baskı üzerine helikopterle saraydan kaçtı ve istifasını açıkladı.

Krizin büyümesi üzerine Nepal ordusu sokaklara indi; Genelkurmay, hem diyalog daveti yaptı hem de gerektiğinde “kontrolü biz alırız” mesajı verdi.

Tüm bu gelişmelerin akabinde ülkenin süreksiz idaresini üstlenmek üzere, eski Yüksek Mahkeme Başkanı Sushila Karki yemin ederek Nepal’in birinci bayan başbakanı oldu.