2024 yılında Salish Denizi’nde yapılan müşahedeler, deniz memelileriyle ilgili ezberleri bozdu. Katil balinaların birbirlerine deniz yosunu sürerek fizikî temas kurdukları ve bu davranışı tekrarladıkları ortaya çıktı. “Allokelping” ismi verilen bu etkileşim, şimdiye kadar hiçbir balina cinsinde gözlenmemişti. Araştırmacılar, orkaların bu davranışı hem cilt paklığı hem de toplumsal bağ kurma maksadıyla yaptığını düşünüyor.
ALET KULLANIMINDA BİR İLK
Londra merkezli balina araştırmacısı Michael Weiss, drone imgelerini incelerken orkaların ağzında yeşil bir obje fark etti. Yakından bakıldığında bunun yosun olduğu ve balinaların bu yosunu birbirlerine sürerek dakikalar süren etkileşimlerde bulunduğu görüldü.
İki hafta içinde 30’dan fazla örnek belgeleyen takım, davranışa “allokelping” ismini verdi. Bu olay, balinalar, yunuslar ve muturlar üzere deniz memelilerinde birinci kere bir objenin bakım hedefiyle kullanıldığını belgeleyen çalışma oldu.
HİJYEN Mİ, TOPLUMSAL BAĞ MI?
raştırmacılar bu davranışın iki mümkün gayesi olduğunu düşünüyor:
Cilt bakımı – Orkalar meyyit derilerini döker, bu da onları hidrodinamik yapıda meblağ. Gözlemlenen gri lezyonların artması, orkaların bu davranışla ciltlerini temizliyor olabileceğini düşündürüyor.
Sosyal bağ kurma – Allokelping sırasında etkileşimde bulunan orkalar çoklukla akraba ya da birebir yaş grubundaydı.
Uzmanlara nazaran bu, primatlarda görülen “aletle tımar” davranışına misal. SeaDoc Society’den orka bilimcisi Deborah Giles, “Bu davranış harika lakin şaşırtan değil. Orkalar aslında inanılmaz derecede toplumsal canlılar,” diyerek keşfi destekledi.
ORKALARIN ZEKASI VE DUYUSAL DÜNYASI
Orkaların büyük beyinleri, karmaşık bağlantı lisanları ve duygusal zekaları onları öteki tiplerden ayırıyor. Georgetown Üniversitesi’nden davranışsal ekolojist Janet Mann, orkaların Kanada’da çakıl taşlı plajlara sürtünme üzere alışkanlıkları olduğunu belirtiyor; lakin iki bireyin birlikte obje kullanarak etkileşimde bulunması şimdiye dek görülmemişti.
