Parkinson hastalığı, belirtilerini gösterene kadar yıllarca fark edilmeden ilerleyebiliyor. Lakin bilim insanları artık, kulağımızdaki sıradan bir salgının bu sinsi hastalığı çok daha erken fark etmemizi sağlayabileceğini söylüyor. Çin’de yapılan kapsamlı bir çalışmada, kulak kirinde bulunan kimi kimyasal bileşenlerin Parkinson hastalarına özgü bir yapıya sahip olduğu belirlendi.
BEKLENMEYEN BİR TEŞHİS ARACI: KULAK KİRİ
Araştırmacılar, Parkinson hastalarında sebumun (yağ salgısı) bileşiminde bariz değişiklikler olduğunu ve bu değişikliklerin kulak kirinde de tespit edilebildiğini belirtti. Sebumdan yayılan uçucu organik bileşikler (VOC’ler), Parkinson hastalığında rol oynayan nörodejenerasyon, oksidatif gerilim ve iltihaplanma üzere süreçlerden etkileniyor.
Ancak deri yüzeyinden alınan örnekler çevresel etkenlerden (hava kirliliği, nem vs.) etkilenebildiği için güvenilirlik sıkıntıları yaşanıyordu. Bu nedenle araştırmacılar, çevresel tesirlerden daha korunaklı olan kulak kirine yöneldi.
YÜKSEK MUVAFFAKİYET ORANI SAĞLADI
2017-2021 yılları ortasında Çin’in Yunnan bölgesinden toplanan 209 kişinin kulak kiri örnekleri incelendi. Bunların 108’i Parkinson teşhisi almış şahıslardı. Gaz kromatografisi ve kütle spektrometrisi ile yapılan tahliller sonucunda, Parkinson hastalarının kulak kirinde sağlıklı bireylerden manalı biçimde farklı olan dört uçucu organik bileşik (etilbenzen, 4-etiltoluen, pentanal ve 2-pentadesil-1,3-dioksolan) tespit edildi.
YAPAY ZEKA İLE TEŞHİS YÜZDE 94 ARTTI
Araştırmacılar, elde ettikleri VOC datalarını tahlil edebilecek bir yapay zeka koku tanıma sistemi geliştirdi. Bu sistem, Parkinson hastalarını sağlıklı bireylerden %94 doğruluk oranıyla ayırt edebildi. Bilim beşerlerine nazaran bu sistem, düşük maliyetli ve süratli bir ön tarama testi olarak kullanılabilir.
PARKİNSON HASTALIĞI NEDİR?
Parkinson, Alzheimer’dan sonra en yaygın nörodejeneratif hastalık olarak biliniyor. Çoklukla 60 yaş üzeri bireyleri etkiliyor fakat birçok kişi yıllarca teşhis almadan yaşayabiliyor. Hastalık; titreme, kas sertliği, yavaş hareket etme ve istikrar bozuklukları üzere motor semptomlarla ilerliyor.
ABD’de yılda yaklaşık 500 bin kişi Parkinson teşhisi alıyor. Lakin teşhis almamış bireylerle birlikte gerçek sayının bir milyonu aşabileceği kestirim ediliyor. Tedavi maliyeti ise yılda 14 milyar doları buluyor. Uzmanlara nazaran 2040’a kadar bu sayının iki katına çıkması bekleniyor.
