DİSK/Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi’nin (BİSAM) Haziran 2025 devri raporuna nazaran, dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve istikrarlı beslenmesi için yapması gereken aylık harcama 25.811 TL oldu. Bu fiyat sadece besin harcamalarını kapsarken, eğitim, barınma, ulaşım üzere temel gereksinimlerin dahil edildiği yoksulluk hududu ise 89.282 TL’ye yükseldi.
Veriler, TÜİK harcama kümeleri, İstanbul Halk Ekmek ve zincir market fiyatları ile BİSAM Beslenme Kalıbı temel alınarak hesaplandı. Yetişkin bir erkeğin aylık besin harcaması 7.265 TL, yetişkin bir bayanın 6.923 TL, 15-18 yaş ortası bir gencin 7.161 TL, 4-6 yaşındaki bir çocuğun ise 4.462 TL olarak belirlendi.
TEK KİŞİLİK HANEDE YOKSULLUK SONU 41 BİN TL’Yİ AŞTI
Tek başına yaşayan bir bireyin sağlıklı beslenme ve temel gereksinimlerini karşılaması için gereken aylık toplam harcama ise 41.857 TL olarak hesaplandı. Bu sayı, besin dışında barınma, ulaşım, sıhhat ve başka zarurî masrafları de kapsıyor.
GIDA KÜMELERİNDE EN YÜKSEK HİSSE MEYVE-SEBZEDE
Haziran 2025 devrinde günlük harcamalarda en yüksek maliyet 288,4 TL ile meyve ve zerzevata ayrıldı. Süt ve süt eserleri 207,79 TL, et-tavuk-balık kümesi 161,83 TL, ekmek ise 71,43 TL’lik harcama gerektirdi. Katı ve sıvı yağlara günlük 41,02 TL, yumurtaya 13,12 TL, şeker ve türevlerine ise 19,42 TL harcanması gerekiyor.
Gıda kümelerinin toplam içindeki oranı da dikkat cazip. Meyve-sebze yüzde 33,5 ile birinci sırada yer alırken, et, yumurta ve kurubaklagiller yüzde 24,9; süt ve süt eserleri yüzde 24,2 oranına sahip. Ekmek ve tahıl eserleri yüzde 10,43, başka besin harcamaları ise yüzde 7 düzeyinde.
YAŞA VE CİNSİYETE NAZARAN BESLENME MALİYETLERİ DEĞİŞİYOR
Bireylerin cinsiyeti ve yaş kümesine nazaran kalori ve besin ihtiyaçları farklılık gösteriyor. Bu durum, besin harcaması meblağlarına da yansıyor. Örneğin, süt eserleri tüketimi 10-18 yaş kümesinde daha yüksek olurken, yumurta tüketimi 4-6 yaş kümesi için daha kritik görülüyor.
HESAPLAMALAR HANGİ METOTLA YAPILDI?
Açlık ve yoksulluk hududu hesaplamaları, BİSAM’ın Sağlık Bakanlığı ve Hacettepe Üniversitesi tarafından oluşturulan Türkiye’ye Mahsus Beslenme Kalıbı temel alınarak hazırlandı. Besin fiyatları için TÜİK 2003 husus fiyatları baz alınmakla birlikte, ekmekte İstanbul Halk Ekmek, sebze-meyvede ise zincir marketlerin internet fiyatları kullanıldı.
Ayrıca, 4 kişilik bir ailenin açlık sonu, sadece besin harcamaları temel alınarak belirleniyor. Yoksulluk hududu ise bu bilgilerin, TÜİK’in en düşük gelir kümesine ilişkin tüketim kalıplarına nazaran hesaplanmasıyla ortaya çıkıyor. Tek kişilik haneler içinse TÜİK’in tek kişilik harcama dataları baz alınıyor.
