Gökyüzüne bakıp milyarlarca yıldızın ortasında bakıldığında “Bu uçsuz bucaksız kainatta yalnız olabilir miyiz?” sorusu kimi vakit akıllara gelir.
Bilim insanlarının büyük çoğunluğu bu soruya “Hayır” karşılığını veriyor. Zira mümkünlük hesapları ve bugüne kadar yapılan keşifler, cihanda hayatın yalnızca Dünya ile hudutlu olamayacağını gösteriyor. Lakin iş uzaylılarla tanışmaya gelince işler biraz karmaşıklaşıyor.
BBC Radio 4’te UFO özel programına katılan bilim insanları uzaylıların muhtemelen var olduğu konusunda hemfikir. Ancak kısa vadede uzaylılarla temas kurabileceğimiz konusunda daha temkinli bir yaklaşım benimsiyorlar. İşte nedenleri…
1. Mümkünlük hesapları uzaylıların var olduğunu gösteriyor
Çoğu bilim insanı, cihanda bir yerlerde uzaylı ömrün varlığının neredeyse kesin olduğu konusunda hemfikir.
Galaksimizde 300 milyar yıldız var ve şu anda bu yıldızların etrafında dönen gezegenler keşfediyoruz. Ne kadar çok ararsak ve ne kadar çok teknoloji kullanırsak, o kadar çok gezegen buluyoruz.
Bugüne kadar, yalnızca kendi galaksimizde yaklaşık 4.000 gezegen tespit ettik. Cihanı bir bütün olarak ele alırsak, yaklaşık 200 milyar galaksi var.
Neden ömür yalnızca burada olsun ki? Uzay bilimci Maggie Aderin-Pocock, “Orada bir yerlerde olduğuna epeyce eminiz” diyor:
“Bu büsbütün bir sayı oyunu. Mümkünlük sorunu.”
2. Halihazırda yüzlerce potansiyel olarak yaşanabilir gezegen biliyoruz
Spektroskopi ismi verilen bir teknikle bu gezegenlerin atmosferlerini ölçebiliyoruz. Bu teknikte, yıldız ışığı gezegenin atmosferinden geçer ve biz de kimyasal tahlil yapabiliriz.
Dünya atmosferinde bulunan tıpta hususlar tespit edersek bu orada hayat olduğunu kesin olarak doğrulamaz, lakin bunun mümkün olduğuna dair güçlü bir gösterge olur.
Astrofizikçi Prof. Tim O’Brien, “Yaşam mümkünlüğü olan yüzlerce gezegen biliyoruz. Önümüzdeki on yıl içinde, hayatın varlığına dair potansiyel deliller bile gösterebilecek bir gezegen bulacağımızdan neredeyse eminiz” diyor.
3. Hayatın var olamayacağını düşündüğümüz yerlerde hayat bulduk
Gezegenimizin ötesinde hayatın varlığını düşünürken, daha evvel hayatta kalmanın imkansız olduğu düşünülen yerlerde mikroplar keşfettiğimizi hatırlamakta yarar var.
Bu hayat formları, tanıdığımız DNA’ya dayalı, yani bizim bildiğimiz tipten bir hayat, lakin güneş ışığından uzak, okyanusların derin çukurlarında yaşıyorlar.
Geçmişte, hayatın sırf kendi yıldızından belli bir uzaklıkta (böylece gerçek seviyede radyasyona maruz kalacak şekilde) bir gezegende var olabileceğine inanıyorduk.
Olası görmediğimiz yerlerde hayatın varlığını keşfetmek, hayatı destekleyebilecek uyduların da olabileceği fikrini gözler önüne serdi.
4. Diğer gezegenlerdeki canlılar akıllı hayat formları olmayabilir
Çoğu bilim insanı, kainatta ömür mümkünlüğü konusunda olumlu. Bilmediğimiz şey ise akıllı ömrün olup olmadığı.
Profesör O’Brien, “Dünya’daki yaşamın tarihinin uzun bir kısmında canlılar çok kolaydı. Aslında milyarlarca yıl boyunca bakteriyel hayat vardı” diyor.
Gezegenimizde çok hücreli hayatın gelişmesine yol açan bir dizi rastlantısal olay oldu.
Uzaylıların bizimle bağlantıya geçebilmesi için fizikî ve teknolojik olarak gelişmiş olmaları gerekir.
5. İrtibatı zorlaştıran şartlarda yaşıyor olabilirler
Samanyolu’nda 300 milyar yıldız ve bunların birçoklarında güneş sistemleri var. Bu galakside on milyar yıl yahut daha uzun bir müddet içinde bir medeniyetin ortaya çıkmış olması mümkün.
Bu durumda, hiçbir hayat formunun yıldızlar ortası araları aşabilecek noktaya ulaşmamış olması güç.
Büyük İtalyan fizikçi Enrico Fermi’nin dediği üzere, uzaylıların Dünya’ya gelmemiş olmasını açıklamak sıkıntı.
Ancak uzay bilimci Maggie Aderin-Pocock, bunun neden olmadığını açıklamanın yolları olduğunu söylüyor:
“En büyük meselemiz, tek bir ömür örneğine sahip olmamız, yani bu gezegendeki ömür.”
Alışılmışın dışında düşünmeliyiz. Örneğin, “Oldukça etkin bir yıldızın yanında yaşıyorsanız, yerin altında yaşıyor olabilirsiniz… Bu, orada akıllı hayat olmadığı manasına gelmez, fakat yerin altında yaşadıkları için irtibat kurma imkanı olmayabilir.”
6. Birbirimizle zıt teknikler kullanarak bağlantı kurmaya çalışıyor olabiliriz
Jodrell Bank Gözlemevi’ndeki üzere büyük teleskoplar inşa edilir edilmez, bilim insanları, emsal bir teknolojiye sahip bir medeniyet varsa birbirimize gönderdiğimiz sinyalleri alabileceğimizi düşündü.
Jodrell Bank’ın yöneticisi Profesör Tim O’Brien, “1960’lardan beri radyo teleskopları kullanarak dünya dışı medeniyetlerden gelen sinyalleri dinliyoruz” diyor.
Ancak, bir ömür formunun sinyal gönderebileceği o kadar çok farklı yol var ki, hayatımızı bunları aramakla geçirebilir ve hiçbir sonuca varamayabiliriz. Tahminen de şimdi yanlışsız metodu bulamadık.
7. Yıldızlar o kadar uzak ki dünya dışı bir bildirinin bize ulaşması binlerce yıl sürebilir
İletişim usulünün yanı sıra uzaklık de büyük bir mahzur teşkil ediyor.
Breakthrough Listen isimli yeni bir proje kapsamında bilim insanları, en yakın bir milyon yıldızı araştırıyor, lakin tıpkı vakitte 25.000 ışık yılı uzaklıktaki Samanyolu’nun ortasında bulunan yıldızları da inceliyor.
Bu yıldızlardan birinden gönderilen bir iletinin bize ulaşması için 25.000 yıl kadar bir mühlet geçmesi gerekir.
Eğer uzayda hayat varsa, onlardan bir ses duymamız binlerce yıl sürebilir.
8. Medeniyetler ortasında vakit farkı olabilir
Uzaylıların Dünya ile temas kurmuş, hatta bizi ziyaret etmiş olması mümkündür, lakin bu, dinozorların dünyayı dolaştığı Jura periyodunda olmuş olabilir ve biz bunu bilmiyoruzdur.
Aderin-Pocock, “Medeniyetlerimiz kesişmezse, uzaylılarla asla karşılaşamayız” diyor.
Belki de çok uzun vakit evvel geldiler yahut insan hayatı sona erdikten çok sonra gelecekler.
9. Uzun uzaklıklı uzay seyahati bizim için şimdi mümkün değil – onlar için de olmayabilir
Şu anda yıldızlar ortasına büyük bir uzay aracı göndermek bizim kapasitemizin ötesinde.
Mevcut durumda, ışık suratında radyo dalgaları gönderebiliyoruz fakat bu yalnızca uzayın boşluğunda seyahat eden bir radyo dalgası.
Eğer sondalar yahut beşerler biçiminde fizikî kütle göndermek istiyorsak iş çok daha sıkıntı hale geliyor.
Ünlü İngiliz teorik fizikçi ve kozmolog Stephen Hawking’in vefatından evvel desteklediği Breakthrough Starshot projesi, objeleri güneş sistemimize iletmek için uzaya yerleştirilen metalize plastik bir levha olan güneş yelkeni kullanma seçeneğini araştırıyor.
Bu, fotonları güneş yelkenine çarpmak, momentumlarını aktarmak ve güneş yelkenini ışık suratının beşte birine kadar hızlandırmak için devasa bir lazer bankası gerektirecek.
Bu proje ne kadar heyecan verici olsa da 20 ışık yılı uzaklıktaki bir gezegene ulaşmak yüz yıl sürer ve mevcut teknolojiyle bir gramdan ağır hiçbir şeyi gönderemeyiz.
İnsanların yakın vakitte uzaya çıkması muhakkak mümkün değil. Ayrıyeten uzaylıların da galaksiler ortası seyahati başarmış olma ihtimali çok düşük.
10. Bizi ziyaret etmek istemeyebilirler
Bizimkinden çok daha gelişmiş teknolojiye sahip ömür formları olsa bile, bizimle bağlantıya geçmek istemeleri gerekir.
Dışarıda rastgele bir uzaylı, biz dünyalılar hakkında kayıtsız hissedebilir. Ve binlerce yıl boyunca yıldızlar ortasında seyahat ederek bize yaklaşmak ve tanışmak fikrine pek sıcak bakmayabilirler.
Bu, neden hiç uzaylı ziyaretleri almadığımızı da açıklayabilir: tahminen de onlar yalnızca bulundukları yerde memnunlar.
