İstanbul Havalimanı’nda 22 Aralık 2024’te, Gümrük Koruma Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü takımları Nijerya çıkışlı Bangkok varışlı kafes tipi bir kargo içinde yavru bir goril buldu.Yasadışı yollarla yurtdışına götürülmek istenen yavru goril Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Tabiat Müdafaa ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) tarafından muhafaza altına alındı. Yavru gorile internette düzenlenen anketle ‘Zeytin’ ismi verildi. Zeytin’in İstanbul Havalimanı’nda bulunmasının akabinde hem son çıkış noktası olan Nijerya hükümeti hem de Türkiye ve Nijerya’nın taraf olduğu ‘Nesli Tehlike Altındaki Yaban Hayvan ve Bitki Tiplerinin Milletlerarası Ticareti Sözleşmesi’ uyarınca (CITES) yetkililer de sürece dahil oldu. İki ülke ortasındaki yazışmaların ve resmi süreçlerin tamamlanmasının akabinde, Zeytin’in Nijerya seyahatinin kısa bir mühlet sonra başlaması bekleniyor.
‘ZEYTİN BİRİNCİ BULUNDUĞUNDA BİTKİN VE ENDİŞE DOLUYDU’
Zeytin’in bulunduğu andan itibaren süreci anlatan Tabiat Muhafaza ve Ulusal Parklar Genel Müdürü Kadir Çokçetin, “Bildiğiniz üzere, 2024 yılının son günlerinde İstanbul Havalimanı’nda nakil deposunda bir paket içerisinde Zeytin birinci kere karşımıza çıktı. Milletlerarası ticareti yasak olduğu halde bu biçimde bir ticarete mevzu edildiği tespit edilince gruplarımızca el konuldu. Zeytin birinci bulunduğunda bitkin bir haldeydi, endişe dolu gözlerle bakıyordu etrafına lakin sonrasında biz onu ruhsatlı bir hayvanat bahçesinde, steril özel bir ortamda bakıma aldık. Evvel gerilimini, korkusunu atması için ve gereğince beslenmesi için bakıcılarımız özel hassasiyetle yaklaştı olaya. Vakit içerisinde Zeytin kendini bulmaya başladı. Manzaralarda de görüleceği üzere özgüveni yerine geldi, göğsüne vurmaya başladı. Salıncakta sallanıyor, bakıcılarıyla güreşmeye başladı. Şu an keyfi pek yerinde, hayata daha umut dolu, daha keyifli gözlerle bakıyor. Birinci geldiğinde 62 santimetre uzunluğundaydı, şu anda 80 santimetreye çıktı. Kilosu da yaklaşık 9 kilogramdı, şu anda 16 kiloya yaklaştı. Sıhhati çok yerinde” tabirlerini kullandı.
‘HAZIRLIKLAR SONA YAKLAŞMIŞ DURUMDA’
İade sürecinin nasıl gerçekleşeceğini anlatan Çokçetin, “İade sürecini uzun müddettir işletiyorduk, ilgili yazışmaları yapıyorduk. Zeytin’in bu milletlerarası mukaveleler kapsamında, ihraç edilen ülkeye iadesi talep edilirse iade edilmesi gerekiyor. Biz orada uygun ortam var mı, sıhhat şartları ve iklim şartları uygun mu, öteki gorillerin oloup olmadığı. Yalnızca gorillerden oluşan bir rehabilitasyon merkezine verilmesi için gereken kıymeti ve hassasiyeti gösterdiğimiz için süreç biraz uzadı. Zira Zeytin’in sıhhati ve güvenliği bizim için kıymetli olduğundan bu süreci hassasiyetle yürüttük. Şu anda sürecin sonuna geldik, yakın vakitte Zeytin’i uğurlamayı planlıyoruz. Bunun için gerekli taşıma şartlarını Türk Hava Yolları (THY) ile birlikte yönetiyoruz, hazırlıklar da sona yaklaşmış durumda. İnşallah yakın vakitte Zeytin’i Nijerya’ya uğurlayacağız” dedi.
‘BAKICILARIMIZ SAATLERCE YANINDA DURDU’
Çokçetin Zeytin’in bulunduğu andaki durumundan da bahsederek, “İlk geldiğinde özgüveni çok düşük düzeydeydi, korkuyordu. Hatta yemek yemekte bile zorlanıyordu. Bakıcılarımız onunla saatlerce, gece gündüz yanında durarak, gerekirse kendileri de yemek yiyerek ona yedirmek için uğraştılar, çok emek verdiler. Duygusal olarak da çok yakınlaşma oldu. Bakıcıların dışında Türkiye’de bütün kamuoyunun da ilgisini çekti. Biliyorsunuz, bir anket düzenlendi, isim yarışı üzere. Bakanlığımızın düzenlediği bu ankete vatandaşlarımız ağır iştirak gösterdi ve ismi en son Zeytin olarak belirlendi. Zeytin oyun oynamaktan hoşlanıyor. İmajlarda de tahminen görülecektir; salıncakta sallanmak, bir şeylere tırmanmak, bakıcılarıyla güreşmek üzere şeyleri çok seviyor. Kamuoyuna mal olduğu için artık biz kurum olarak hem yazışmalarımızda hem de bundan sonraki süreçte Zeytin’in hangi şartlarda bakıldığının ülkemiz tarafından takipçisi olunacağını Nijerya’ya bildirdik. Bunu da ilerleyen süreçte takip edeceğiz, yer yer kamuoyuyla da bu durumu paylaşmayı planlıyoruz” tabirlerini kullandı.Bu süreçte Gümrük Koruma memurlarımızdan, Tabiat Muhafaza ve Ulusal Parklar gruplarımıza, Tarım ve Orman Bakanlığı çalışanlarımıza bize bu bahiste dayanak veren herkese teşekkür ediyoruz. Bakanımız da süreci çok yakından takip etti başından beri bakanımıza da ayrıyeten teşekkür ediyoruz ” diye konuştu.
