Kahvaltı, günün en kıymetli öğünü olarak bilinse de, pak görünen kimi besin tercihleri kalp-damar sıhhati açısından önemli riskler barındırabiliyor. Bilhassa yüksek tuz, trans yağ ve şeker içeren besinlerin uzun vadede damar sertliği, hipertansiyon ve kalp yetmezliği üzere sıkıntılara yol açabileceğine dikkat çeken Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. İstemihan Tengiz, sağlıklı bir kahvaltı için dikkat edilmesi gerekenleri anlattı. Kahvaltıda sık tüketilen kimi besinlerin kalp-damar sıhhati açısından nasıl riskler barındırdığını anlatan Prof. Dr. İstemihan Tengiz, “Tüketilen besinlere ve bunların tüketim sıklığına nazaran karşımıza çeşitli kalp hastalıkları çıkabiliyor. Örneğin, trans yağ içeren margarinler, işlenmiş sucuk salam üzere besinler damar sertliği açısından risk oluştururken; tuzlu besinler da (peynir zeytin salça yahut salça ile hazırlanan kimi kahvaltı ürünleri) hipertansiyon ve kalp yetmezliği hastalığına davetiye çıkartıyor. Tuz içeren besinler hipertansiyon ve kalp yetmezliğini tetikleyebilirken, yağ yahut trans yağ içeren besinler da damar sertliğine neden olabiliyor” açıklamalarını yaptı.
TUZ, YAĞ VE ŞEKER TÜKETİMİNE DİKKAT
Tuzlu, yağlı ve şekerli besinlerin kalp sıhhati üzerindeki olumsuz tesirlerine dikkat çeken Prof. Dr. İstemihan Tengiz, “Yüksek tuz tüketimi, sodyum düzeyini artırarak ödem oluşumuna ve hipertansiyona yol açar. Kalp yetmezliği olan bir hastada, mevcut istikrarlı durumu (kompanse hali) bozarak hastalığın kötüleşmesine (dekompanse hale gelmesine) sebep olabilir. Örneğin, tansiyonu denetim altında olan bir hasta fazla tuz tüketirse ilaç tedavisi yetersiz kalabilir. Tıpkı biçimde, hipertansiyon öncesi periyotta olan bir birey de yüksek tuzlu besinler tüketirse, ilaç kullanmak zorunda kalabilir ve hastalığı bir üst evreye geçebilir. Trans yağlar kolesterolü artırarak damar sertliği sürecini hızlandırır. Yüksek şekerli besinler ise LDL kolesterolün oksitlenmesine neden olarak damar sertliğine katkı sağlar. Ayrıyeten, çok şeker tüketimi katarakt oluşumuna ve diyabete bağlı komplikasyonların daha kolay ortaya çıkmasına taban hazırlar” dedi.
ZEYTİNİN MASUMİYETİ ALDATMASIN
Kahvaltıda sağlıklı diye tüketilen kimi besinlerin bilhassa tuz oranları nedeniyle risk oluşturduğunu aktaran Prof. Dr. İstemihan Tengiz, “Öncelikle zeytin sağlıklı bir besindir. Lakin içeriğindeki tuz ölçüsü zeytin tüketiminde dikkat edilmesi gereken bir husustur. Ayrıyeten İşlenmiş besinler; sucuk salam üzere besinlerin içeriğindeki katkı ve tuz kontenti bizim için kıymetlidir. Yeniden trans yağ bilhassa kahvaltıda kullanılan margarin, tereyağı ve kaymak üzere besinler dikkat edilerek tüketilmesi gerekenler ortasında yer alıyor. Bu nedenle tüketilen besinlerin kontentinin, içeriğinin âlâ bilinmesi gerekiyor. Bu noktada teklifim şu olur; işlenmemiş taze hazırlanmış, tuz içeriği, yağ içeriği az; kalorisi düşük, glisemik endeksi düşük besinler tercih edilmeli” bildirisini verdi. Kalp sıhhatine ziyanlı besinlerin tüketim sıklığının da değerli olduğuna değinen Prof. Dr. İstemihan Tengiz, “Sıklık ölçüsü artıkça risk artar. Her gün kokoreç yiyen biri ile ayda bir kokoreç yiyen birisinin riski tıpkı değildir. Münasebetiyle burada şunu diyebiliriz sıklık artıkça lineer halde risk artar” dedi.
YEŞİL BESİNLER KAHVALTIDA BASKIN OLMALI
Sağlıklı bir kahvaltı için öğünleri tercih ederken nelere dikkat edilmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. İstemihan Tengiz, “Glisemik indeksi düşük, yani karbonhidrat içeriği düşük olan besinler; protein yüklü mesela yumurtanın beyazı hür ancak sarısı kısıtlanmış olması gerekiyor. Yapılabilirse posa ve lifli besinler, örneğin tere, roka üzere yeşil besinlerin kahvaltı sofrasında daha dominat olması tavsiye edilebilir” diye konuştu.
