İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Mert Bektaş, şekerli ve gazlı içeceklerde ağır kullanılan fruktozun sıhhate önemli ziyanlar verdiğini belirterek, bilhassa karaciğer yağlanması, obezite ve diyabet riskine karşı uyardı. Bektaş, su, ayran ve bitki çayı üzere sağlıklı alternatiflere yönelme daveti yaptı.
ŞEKERLİ İÇECEKLERDE TEHLİKE
Dr. Bektaş, fruktozun doğal olarak meyve ve balda bulunduğunu, lakin işlenmiş besinlerde yüksek fruktozlu mısır şurubu (HFCS) formunda çok daha ağır formda tüketildiğini söyledi.
Gazlı içecekler, meyveli aromalı içecekler, güç içecekleri, bisküvi, kek, gofret ve kahvaltılık gevreklerin fruktoz açısından en ağır eserler ortasında olduğunu vurguladı.
FAZLA TÜKETİMİN RİSKLERİ
Fruktozun doğal meyvelerde lifle birlikte tüketildiğinde ziyanlı olmadığını belirten Bektaş, çok tüketildiğinde önemli sıhhat sıkıntılarına yol açtığını lisana getirdi:
- Obezite: Tokluk hissi yaratmaz, fazla kalori alımına yol açar.
- Karaciğer yağlanması: Fruktozun büyük kısmı karaciğerde metabolize olur, çok tüketim yağ üretimini artırır.
- Diyabet: Sistemli şekerli içecek tüketimi Tip 2 diyabet riskini %20-25 yükseltir.
- Kalp sıhhati: Trigliserit artışına neden olarak damar yapısını bozar.
- Diş sıhhati: Çürükleri artırır, asidik yapısıyla diş minesini aşındırır.
SAĞLIKLI ALTERNATİFLER
Şekerli içecekler yerine su, soda, ayran, kefir, şalgam, şekersiz bitki çayları ve konut üretimi kompostoların tercih edilmesi gerektiğini belirten Bektaş, bu içeceklerin hem daha besleyici hem de zararsız olduğunu söyledi.
TÜRKİYE’DE OBEZİTE TEHLİKESİ
Türkiye’nin Avrupa’da obezite oranı en yüksek ülkelerden biri olduğunu hatırlatan Bektaş, “15 yaş üstü bireylerin %20,4’ü, çocukların ise %10’u obeziteyle gayret ediyor. Bilhassa çocukluk çağında fruktoz tüketiminin alışkanlık haline gelmesi büyük risk” dedi.
FRUKTOZ TÜKETİMİNİ AZALTMAK ŞART
Bektaş, fruktozun azaltılmasının kısa vadede iştah denetimine, kan şekerinin dengelenmesine ve karaciğer yağlanmasının yavaşlamasına yardımcı olduğunu; uzun vadede ise obezite, diyabet ve kalp-damar hastalıklarının önlenmesine katkı sağladığını belirtti.
GÜNLÜK ÖMÜRDE ALINACAK ÖNLEMLER
Evde şekerli içecek bulundurmamak, çocuklara erken yaşta su alışkanlığı kazandırmak, dışarıda hazır içecek yerine ayran yahut maden suyu tercih etmek, eser etiketlerini okumak ve tatlı isteğini meyve üzere doğal seçeneklerle gidermek alınabilecek en tesirli tedbirler ortasında gösterildi.
