Danimarkalı bilim insanları duyurdu: Rahim ağzı kanseri tarihe karışabilir
Rahim ağzı kanseri, Avrupa’da 15-44 yaş ortası bayanlarda en sık görülen ikinci kanser tipi. Hastalığın esas nedeni ise insan papilloma virüsü (HPV). HPV sadece bayanlarda değil, erkeklerde de önemli sıhhat sıkıntılarına yol açıyor; örneğin penis kanserlerinin yarısına bu virüs neden oluyor.
Bilim insanları uzun müddettir yaygın aşılama ile bu kanser cinsinin önlenebileceğini öne sürüyordu. Danimarka’da yürütülen Trial23 isimli geniş kapsamlı saha çalışması, bu beklentiyi doğruladı.
HPV16 VE 18 NEREDEYSE SIFIRLANDI
Danimarka, 2017’de dört HPV tipini kapsayan yeni bir aşıyı ulusal programa dahil etti. Aşıdan evvel HPV16 ve HPV18 tipleri, rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık yüzde 70’inden sorumluydu. Lakin yeni bulgular, aşılanan bayanlarda bu iki tehlikeli tipin neredeyse büsbütün ortadan kalktığını gösteriyor.
Araştırmacılar, 8 bin 659 bayandan alınan 16 bin 955 hücre örneğini inceledi. Aşılı bayanlarda HPV16/18 oranı birinci testte yüzde 0,4, ikinci testte yüzde 0,3 ve üçüncü testte yüzde 0,2 olarak belirlendi. Yedi yıl boyunca oranlar düşük düzeyde kaldı. Aşılanmayan kümede bile bu virüs tiplerinin görülme sıklığı azaldı. Bu durum, toplumsal bağışıklığın oluştuğuna işaret ediyor.
AŞIYA DİRENÇ VE TOPLUMSAL MÜCADELE
Danimarka’nın başarısı kolay elde edilmedi. 2015-2016 yıllarında medya kaynaklı dehşet kampanyaları nedeniyle aşılanma oranı süratle düştü. Lakin sıhhat otoriteleri, tabipler ve Danimarka Kanser Derneği birlikte harekete geçti. “HPV’yi Durdur – Rahim Ağzı Kanserini Durdur” kampanyasıyla yanlış bilgilerin önü kesildi. 2019’da program kız ve erkek çocuklarını kapsayacak biçimde genişletildi.
İNGİLTERE VE İSKOÇYA’DA EMSAL SONUÇLAR
Danimarka tek örnek değil. İngiltere’de yürütülen kapsamlı çalışmalar, 12-13 yaşında aşılanan kızlarda rahim ağzı kanseri görülme riskinin yüzde 87 oranında azaldığını ortaya koydu. Ayrıyeten, aşılama en çok dezavantajlı toplumsal kümelerde tesirli oldu ve sıhhat eşitsizliklerini azalttı.
İskoçya’da ise 2008’den bu yana 12-13 yaşında tam doz aşılanan bayanlarda hiçbir rahim ağzı kanseri hadisesine rastlanmadı.
KANSERİ ORTADAN KALDIRMA UMUDU
Uzmanlara nazaran HPV aşısı, tıp tarihinde birinci defa bir kanser tipini büsbütün ortadan kaldırma bahtı sunuyor. Yüksek aşılama oranına ulaşılan ülkelerde virüs süratle etkisiz hale geliyor, enfeksiyon oranı düşüyor ve kanser olayları tarihe karışıyor.
Bilim insanları, bu sonuçların sırf Danimarka değil, global ölçekte de umut vadettiğini vurguluyor: “Rahim ağzı kanseri tarihe karışabilir.”
