Yapılan açıklamaya nazaran, güneş ışığı sayesinde bedende doğal olarak üretilebilen ve genel sıhhat için büyük kıymete sahip D vitamini, bilhassa kemiklerin gelişiminde ve korunmasında kıymetli rol oynuyor.
Kalsiyum ve fosfor üzere minerallerin bağırsaklardan emilimini destekleyerek, kemiklerin ve dişlerin güçlü ve sağlıklı kalmasına katkı sağlayan D vitamini, bu yönüyle yalnızca çocukluk ve ergenlik periyodunda değil, yetişkinlik ve yaşlılıkta da kemik sıhhatinin korunmasında kritik bir fonksiyon üstleniyor.
D vitamininde eksikliğin yanı sıra fazla kullanım da tehlikeli olabiliyor. Bu durum, hipertansiyon, ritim bozukluğu, böbrek yetmezliği üzere problemler oluşturabiliyor.
Açıklamada görüşlerine yer verilen Çidem, son yıllarda D vitamini hakkında toplumda büyük bir farkındalık oluştuğunu, eksikliğin değerinin anlaşılmasıyla birçok kişinin bu vitamini daha sık kullanmaya başladığını aktardı.
Nanogram-mililitre (ng-ml) seviyede günlük kullanılması gereken D vitamini oranlarına değinen Çidem, “D vitamini seviyesinin 30 ng-ml üzerinde olması olağan seviye olarak kabul edilmekte. 20-30 ng-ml yetersizlik, 10-20 ng-ml eksiklik, 10 ng-ml altı önemli eksiklik manasına gelir. Hedeflenen serum, D vitamini seviyesini 30-50 ng-ml arasına çıkartmak yahut bu seviyede tutmak.” tabirlerini kullandı.
Kullanıcıların 1 yaşına kadar günde 400, 70 yaşına kadar 600, 70 yaş üzeri 800 milletlerarası ünite D vitamini alması gerektiğini aktaran Çidem, kolay ve yan etkisiz olarak düşünüldüğünden D vitamininin fazla kullanılabildiğini, bu durumun faydadan çok ziyan getirebileceğini vurguladı.
Çoğunlukla bu vitaminin yanlış kullanıldığını tabir eden Çidem, şöyle devam etti:
“Herhangi bir hastalık ya da eksiklik olmamasına karşın gereksiz formda D vitamini desteği alınması, ‘Eksiklik oluşmasın.’ kanısıyla tedbir hedefli kendi kendine kullanma, D vitamini seviyesi ölçülmeden, vakit zaman rastgele ve yüksek dozda alım, ‘Fazla alırsam daha çok yarar sağlar.’ niyetiyle ebeveynlerin, çocuğun erken yürümesi yahut diş çıkarması için rastgele D vitamini vermesi, ‘D vitamini iştah açar.’ kanısıyla iştah açıcı üzere kullanılması, günlük muhtaçlığı olan D vitamini dozunu alan çocukta ekstra verilen multivitamin yahut ilaçlarda da bulunan D vitamininin dikkate alınmadan bir arada kullanılması, doktora danışılmadan, olağan seviyede D vitamini olan çocuğa aralıklı olarak fazladan ek doz verilmesi, yanılgılı kullanımdır. Kandaki D vitamini seviyesi, 120 ng-ml’nin üzerine çıktığında, D vitamini fazlalığı olarak isimlendirilir. 150 ng-ml’nin üzerinde ise toksik düzey olarak kabul edilir ve bu durum acil tıbbi müdahale gerektirir.”
KALSİYUM BEDELİNİ YÜKSELTEREK ZİYAN VERİYOR
Çidem, yüksek D vitamininde ziyanlı tesirlerin, sindirim sisteminden kalsiyumun daha fazla emilerek kandaki kalsiyum bedelini yükseltmesiyle ortaya çıktığına değindi.
Anormal kalsiyum seviyesinin santral hudut sistemi, kardiyovasküler sistem, kas-iskelet sistemi, deri, sindirim sistemi ve böbrek dahil çok sayıda organ ve sistemi olumsuz etkileyebileceğini vurgulayan Çidem, “D vitamini fazlalığına bağlı oluşan kalsiyum yüksekliğinin nörolojik sistemde huzursuzluk, şuur bulanıklığı, sonluluk, depresyon, uyku eğilimi üzere tesirleri var. D vitamini yüksekliği sebebiyle kalp ritminde bozulmalar, aritmi, kan basıncında değişiklikler, hipertansiyon, kaslarda güçsüzlük, yaygın yorgunluk, kaşıntı, bulantı ve kusma, ağız kuruluğu ve aşırı su içme gereksinimi, kabızlık, iştahsızlık, böbrek işlevlerinde bozulma, böbrek yetmezliği, sık ve bol ölçüde idrara çıkma üzere meseleler olabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
Çidem, kalsiyumun fizyolojik seviyenin üzerine çıktığında çeşitli organlarda birikerek patolojik sonuçlara yol açabildiğine, böbrekte biriken kalsiyumun böbrek taşı gelişimine, koroner arter duvarlarında biriken kalsiyumun ise damar sertliği ve aterosklerotik plak oluşumuyla ilişkilendirildiğine değindi.
D vitaminin yağda eriyen bir vitamin olduğu için depolanarak bağırsak ve kemik üzerine tesir ettiğini, bu durum sebebiyle kalsiyum seviyesinin uzun mühlet yüksek kalabileceğini vurgulayan Çidem, “Bazı insanlarda D vitamini hassaslığı var ve vitamin hafif yüksek seviyede verilmesi durumunda bile toksik tesir yapabiliyor. Bu açıdan da dikkatli olunmalı.” değerlendirmesini yaptı.
GEBELİKTE BEBEĞİ OLUMSUZ ETKİLİYOR
D vitaminini uygun olmayan dozda kullanmanın, gebelikte hem anneye hem de bebeğe ziyan verebileceğini aktaran Çidem, şunları kaydetti:
“Annenin aldığı vitamin, çocuğa da geçerek kalsiyum yükselmesine yol açar. Bebeklerde kalsiyum yüksekliği sebebiyle mental ve fizikî gelişmede gerileme olabilir. Yüksek D vitamini, anne karnındaki bebekte form bozukluklarına yol açabilir. Doğumdan sonra da oluşabilecek kalsiyum dengesizliği, yeni doğanda kasılma ve nöbetlere sebep olabilir. Bu sebeple doktor kontrolüyle kan tetkiki yaptırmadan, dışarıdan tavsiyeyle D vitamini alınmamalı. Bebeklerde D vitamini yüksekliği, en sık kusma şikayetiyle kendini gösterir.”
