Diyet ve idman üzere klasik tekniklerle kilo veremeyen yahut verdiği kiloyu koruyamayan, önemli obezite (morbid obezite) hastalarına uygulanan obezite cerrahisi, sindirim sisteminde değişiklikler yaparak kişinin daha az yemek yemesini, daha çabuk doyarak besin alımını sınırlamasını yahut yediklerinin emilimini azaltmasını sağlar. Obezitenin günümüzde global bir sıhhat sorunu haline gelmesinin ve süratle artmasının birçok karmaşık nedeni olduğunu belirten Dr. Topal, bu nedenlerin ekseriyetle birbirini tetikleyen ve bir döngü oluşturan faktörlerden oluştuğunu tabir etti.
HAREKETSİZ HAYAT, YANLIŞ BESLENME VE DAHA FAZLASI: OBEZİTENİN ARTIŞ SEBEPLERİ
Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Yunus Topal, obezitenin artış nedenlerinden biri olan yanlış beslenme alışkanlıklarına dikkat çekerek günümüzde fast-food, hazır ve işlenmiş besinlerin tüketiminin yaygınlaştığını, bu yiyeceklerin yüksek kalori, şeker, tuz ve doymuş yağ içerdiğini, ayrıyeten porsiyon boyutlarının büyümesinin farkında olmadan fazla kalori alımına yol açtığını belirtti. Lifli besinlerin gereğince tüketilmemesinin tokluk hissini azalttığını, gece geç saatlerde yemek yemenin ve yemek sırasında dikkat dağınıklığının da çok yeme davranışını tetiklediğini vurguladı.
“TEKNOLOJİK GELİŞMELER GÜNLÜK HAREKET GEREKSİNİMİNİ KIYMETLİ ÖLÇÜDE AZALTIYOR”
Dr. Topal, obezitenin artışının bir öteki nedeni olarak teknolojik gelişmelerin günlük hareket gereksinimini değerli ölçüde azaltmasını göstererek; ofis işleri, özel araç kullanımı, asansörler ve dijital cümbüş araçlarının yaygınlaşmasıyla insanların fizikî aktivite seviyelerinin düştüğünü, tertipli antrenman alışkanlığının ise toplumda gereğince gelişmediğini tabir etti.
Obezitenin artışında genetik yatkınlığın değerli bir faktör olduğunu belirten Dr. Topal, metabolizma hızının yavaşlaması, yağ depolamanın kolaylaşması ve iştahı denetim eden hormonların etkilenmesinin ailede obezite hikayesinin bireyin riskini artırdığını vurguladı.
“Stres, depresyon, anksiyete ve yalnızlık üzere hislerin bilhassa yüksek kalorili besinlere yönelmeyi tetiklemektedir” diyen Dr. Topal, duygusal yeme davranışı ve yeme bozukluklarının kilo artışında tesirli olabileceğini, gerilimin yol açtığı hormonal değişikliklerin (örneğin kortizol artışı) ise bedende yağ depolanmasını artırdığını vurguladı.
“POLİKİSTİK OVER SENDROMU (PKOS) METABOLİZMANIN YAVAŞLAMASINA NEDEN OLUR”
“Tiroid hastalıkları (özellikle hipotiroidi), insülin direnci ve polikistik over sendromu (PKOS) metabolizmanın yavaşlamasına ve yağ depolama eğiliminin artmasına neden olur” diyen Dr. Topal, bu hormonal ve metabolik sıkıntıların kilo alımında tesirli olduğunu vurguladı.
“Yetersiz uyku, iştahı düzenleyen hormonların istikrarını bozarak daha fazla yeme isteği oluşturur. Ayrıyeten metabolizma yavaşlar, fizikî aktivite azalır ve uykusuz bireyler sıhhatsiz atıştırmalıklara yönelir” diyen Dr. Topal, uyku düzeninin obezite ile ilgisine dikkat çekti.
Bazı antidepresanlar, antipsikotikler, kortikosteroidler ile diyabet ve tansiyon ilaçların kilo alımına neden olabileceğine değinen Dr. Topal, bu tür durumlarda tedavi planının kesinlikle tabip nezaretinde düzenlenmesi gerektiğini söyledi.
OBEZİTE CERRAHİSİ İLE KALICI KİLO KONTROLÜ
Obezite cerrahisinin temel gayesinin hastaların çok kilolarından kurtulmasını sağlamak olduğunun altını çizen Dr. Topal, “Bu cerrahi usul, obeziteye bağlı önemli sıhhat problemlerini uygunlaştırmak yahut önlemek için uygulanmaktadır. Ameliyatların ekseriyetle mide hacminin küçültülmesi ve besin emiliminin azaltılması prensiplerine dayanmaktadır” dedi.
“Obezite cerrahisi, kalıcı ve değerli kilo kaybı sağlıyor” diyen Dr. Topal, “Diyet ve antrenmanla kilo veremeyen morbid obez hastaların cerrahi sayesinde fazla kilolarının yarısını yahut daha fazlasını kaybetmektedir. Ayrıyeten cerrahi, tip 2 diyabet, hipertansiyon ve uyku apnesi üzere hastalıkların denetiminde büyük yarar sağlıyor” biçiminde konuştu.
“CERRAHİ SONRASI KİLO KAYBI ÖMÜR KALİTESİNİ ÖNEMLİ HALDE ARTIRIYOR”
“Cerrahi sonrası kilo kaybı ömür kalitesini önemli biçimde artırıyor. Hastalar kilo verdikçe fizikî hareket kabiliyetleri artıyor, güç düzeyleri yükseliyor ve toplumsal hayatları olumlu etkileniyor” diyen Dr. Topal, obezite cerrahisinin ömür mühletini uzattığını ve vefat riskini azalttığını da söz etti.
“Bazı cerrahi yollar, iştahı ve metabolizmayı düzenleyen hormonları etkileyerek tokluk hissini artırıyor” diyen Dr. Topal, “Ameliyat sonrası beslenme alışkanlıkları, hayat üslubu ve fizikî aktivitenin değiştirilmesinin cerrahinin başarısı için çok kıymetlidir. Multidisipliner takviyeyle uzun vadeli kilo denetimi sağlanabilir” sözlerine yer verdi.
